En weer gaat de olieprijs onderuit

Foto ANP

Een nieuw dieptepunt voor de olieprijs. Brent, de maatstaf voor olie uit onder meer Europa en het Midden-Oosten, zakte maandag tot 36,05 dollar per vat, het laagste punt sinds 11 jaar.

De olieprijs gaat al anderhalf jaar omlaag, nadat in juni 2014 nog een hoogtepunt van bijna 116 dollar per vat werd bereikt. De huidige prijs gold in 2004 overigens niet als opvallend laag. In de jaren negentig schommelde de prijs van Brent jarenlang rond de 20 dollar per vat.

De olieprijzen dalen hard door het overaanbod aan olie. Vooral Arabische landen blijven veel olie oppompen, in een poging de concurrentie uit de Amerikaanse schalievelden de nek om te draaien. Tegelijk stijgt de vraag naar olie door de matige economische groei veel minder hard dan voorheen. Vooral de afzwakkende groei in China zet druk op de oliemarkt. De komende jaren zal ook een dalende vraag naar fossiele brandstoffen meespelen in het overaanbod: hernieuwbare energie wint steeds meer terrein.

Het Arabische olieproductiekartel OPEC, dat zo’n 40 procent van de markt in handen heeft, beïnvloedt de olieprijs door overaanbod of schaarste te creëren. Toen de olieprijs aan het begin van de economische crisis in elkaar zakte, draaide de OPEC de oliekraan dicht om de prijs langzaam op te drijven. Dit jaar gebeurt het tegenovergestelde: de oliekraan staat open en de prijs daalt.

221215_nrcq_olie

Wie hebben er last van?

Geen verrassingen hier: alle partijen die direct of indirect hun geld verdienen in de olie-industrie - van de Noorse overheid tot de schalieboeren in de Verenigde Staten - hebben last van de lage olieprijs. Ook het Nederlandse Britse olieconcern Shell zucht onder de prijsdaling. Sinds de OPEC de olieprijs opendraaide halveerde het concern bijna in beurswaarde tot 128 miljard euro. Voor de economie als geheel is een lage olieprijs juist gunstig: consumenten en producenten betalen een lagere prijs voor goederen waarin olie is verwerkt.

En nu?

Er is geen reden om pessimistisch te zijn over de olieprijs, klonk het dit weekend op een bijeenkomst van de OAPEC, een samenwerkingsverband van tien landen waarvan zeven OPEC-leden lid zijn. De Iraakse olieminster Adel Abdul Mahdi voorspelde op die bijeenkomst dat de olieprijzen na dit lage punt weer gaan stijgen.

Het Internationaal Energie Agentschap (IEA) verwacht echter dat landen in het Midden-Oosten volop blijven produceren, waardoor de olieprijs niet kan opkrabbelen. Pas in 2020 zal de waarde weer op niveau zijn, op 80 dollar per vat. De reden daarvoor, voorspelt de denktank, is dat oliemaatschappijen vanwege hun lage inkomsten minder investeren in nieuwe bronnen, waardoor uiteindelijk ook de productie zal dalen en de prijs zal stijgen.

Nog vragen?

Bekijk deze animatiefilm waarin we dieper ingaan op de lage olieprijs: