Je dure spullen inleveren om je asiel te betalen

In Denemarken moeten vluchtelingen straks wellicht hun sieraden inleveren aan de grens. Het plan leidde tot ophef.

De Deense regering is in opspraak geraakt. Ze zou een nieuwe wet willen invoeren die de politie het recht geeft spullen van vluchtelingen in beslag te nemen. Nazipraktijken, zo omschreef de gerenommeerde Washington Post het. Wat is hier aan de hand?

1 |Wat wil de Deense regering precies?

In een wetsvoorstel dat de Deense regering anderhalve week geleden presenteerde, staat dat de Deense politie de bevoegdheid moet krijgen om spullen van vluchtelingen te doorzoeken. Bezittingen met een waarde van meer dan 400 euro moeten ze inleveren, net als contanten boven de 400 euro. De opbrengst wordt gebruikt om de opvang van vluchtelingen te betalen, aldus een woordvoerder van het ministerie van Justitie. Overigens worden niet alle dure bezittingen ingenomen. De wet maakt een uitzondering voor sieraden die van sentimentele waarde zijn, zoals trouwringen, voor horloges en mobieltjes.

Het Deense parlement debatteert volgende maand over het voorstel van de regering. De wet zou ook gaan gelden voor vluchtelingen die al in Denemarken zijn.

2 |Gaat het de regering ook geld opleveren?

Thomas Gammeltoft, onderzoeksdirecteur van het Deense Instituut voor Mensenrechten en nauw betrokken bij de vluchtelingencrisis, denkt van niet. „De meeste mensen zijn gedurende hun reis al door al hun middelen heen. Het is echt een symboolmaatregel.”

3| Waarom wil ze het dan?

De centrum-rechtse minderheidsregering leunt op de gedoogsteun van de rechts-populistische Deense Volkspartij. Die werd bij laatste verkiezingen met 21 procent van de stemmen, de tweede partij van het land. De wet spoort met de visie van de Deense regering op de vluchtelingencrisis. Toen premier Lars Løkke Rasmussen in juni zijn nieuwe kabinet presenteerde, zei hij meteen dat zijn eerste grote daad het doorvoeren van strengere asiel- en immigratiewetgeving zou zijn.

Sindsdien worden er aan de lopende band wetten ingevoerd die het voor migranten onaantrekkelijk maken naar Denemarken te komen. Gezinshereniging is bijvoorbeeld moeilijker gemaakt, de taaleisen voor migranten zijn aangescherpt. Ook zijn de uitkeringen die vluchtelingen ontvangen verminderd.

Nu Zweden vorige maand aankondigde zijn asielwetten aan te scherpen en de Duitse bondskanselier Angela Merkel ook heeft gezegd dat ze het aantal vluchtelingen in haar land wil verminderen, willen de Denen nog eens benadrukken dat de vluchtelingen bij hen niet welkom zijn. Meer dan 18.000 mensen vroegen dit jaar asiel aan in Denemarken. Overigens is het land niet gebonden aan de afspraak die de Europese Unie eerder maakte over verplichte opvang van vluchtelingen in lidstaten.

4| Hoe wordt op het Deense plan gereageerd?

De internationale media zijn geschokt. Er wordt een verband gelegd met de nazi’s die goud en sieraden confisqueerden van de Joden. Een vertegenwoordiger van de UNHCR, de vluchtelingentak van de Verenigde Naties, zei dat vluchtelingen juist compassie en begrip nodig hebben, omdat ze vaak al hun huis en andere bezittingen zijn kwijtgeraakt. Als ze dan nog iets kleins hebben, zou dat ze niet afgepakt moeten worden.

Ook in Denemarken is met verontwaardiging gereageerd op het voorstel. De Deense parlementariër Jens Rohde van regeringspartij Venstre heeft, met nog enkele partijgenoten, de partij verlaten. Omdat het in beslag nemen van de spullen de Deense overheid waarschijnlijk niet veel oplevert, denkt onderzoeker Gammeltoft dat ze zo’n extreme wet presenteert in de hoop dat de internationale pers het oppakt en het bereik van haar boodschap ‘Niet naar Denemarken komen’ nog groter is.