Eerste vaccin tegen mers dempt besmettingsrisico

Rotterdamse virologen bouwden een pokkenvirus om tot vaccin tegen mers. Behandelde dieren zijn minder besmettelijk.

Foto iStock

Geen snotneuzen. Het beschermende effect van een experimenteel vaccin tegen de infectieziekte mers was in één oogopslag te zien bij de vier dromedarissen waarop het in een Spaans laboratorium werd getest. De vier controledieren kregen wel een loopneus na de opzettelijke besmetting.

De geslaagde proef, waarvan de resultaten vrijdag in Science werden gepubliceerd, voedt de hoop dat er iets gedaan kan worden tegen de mers-epidemie die in 2012 in Saoedi Arabië begon. Sindsdien zijn vooral in het Midden-Oosten meer dan 1.600 mensen besmet geraakt, van wie eenderde overleed. Tot dusver bestond er nog geen vaccin tegen het mers-virus, waardoor artsen vaak met lege handen stonden omdat ook antivirale middelen weinig soelaas bieden tegen de infectie.

Onder leiding van Ab Osterhaus en Bart Haagmans in het Erasmus Medisch Centrum werd een kreupel pokkenvirus uitgerust met een belangrijk oppervlakte-eiwit van het mers-coronavirus. Dat vaccin bleek eerder al bij muizen een goede afweerreactie tegen mers op te roepen.

Maar nu is het eerste vaccin tegen mers onderzocht in dromedarissen, de dieren die waarschijnlijk de besmettingsbron zijn voor de mens. Als het lukt om deze dieren te immuniseren, zijn nieuwe besmettingen bij de mens wellicht te voorkomen.

Het Rotterdamse vaccin maakt dromedarissen echter niet volledig virusvrij na besmetting. De dieren bleken nog kleine sporen van virus in hun neusslijm te hebben. Het risico dat de infectie verder verspreid wordt, onder mensen, is waarschijnlijk wel veel kleiner geworden.

De onderzoekers willen hun vaccin volgend jaar in Duitsland bij menselijke vrijwilligers gaan testen. Maar het is de vraag of een humaan vaccin nodig is als vaccineren van dromedarissen de bron van besmetting kan neutraliseren.

Het gemodificeerde pokkenvirus vangt twee vliegen in één klap, want behalve tegen mers beschermt het dromedarissen ook tegen kamelenpokken. Die ziekte verloopt bij jonge dromedarissen ernstiger dan mers.