Budgetmaatschappijen groeien snel in Nederland

Het aantal reizigers dat vanuit Nederlandse luchthavens met prijsvechters vliegt is de laatste tien jaar verdubbeld.

In maart van dit jaar opende easyJet een basis op Schiphol. Er zijn nu vijf vliegtuigen gestationeerd, volgend jaar komt er een zesde bij. Het aantal easyJet-werknemers op Schiphol gaat van 120 naar 240. Foto Evert Elzinga/ANP

Het aantal reizigers op Nederlandse luchthavens dat met een budgetmaatschappij vliegt is de laatste tien jaar verdubbeld naar ruim 20 miljoen. Vorig jaar vloog ruim 33 procent van alle passagiers op Nederlandse luchthavens met een goedkope maatschappij met aparte tarieven voor bagage, eten aan boord en dergelijke, zoals Transavia, Ryanair en easyJet. In de eerste drie kwartalen van 2015 steeg dit aandeel naar 35 procent.

Dat blijkt uit de Kwartaalmonitor Luchtvaart van het CBS die vandaag wordt gepubliceerd. De groei van de Nederlandse passagiersluchtvaart, van 45 miljoen passagiers in 2004 naar 61 miljoen passagiers in 2014, is voor een groot deel veroorzaakt door de budgetmaatschappijen.

De regionale luchthavens zijn hierdoor belangrijker geworden: het aantal passagiers via regionale luchthavens is in tien jaar verdrievoudigd. Vooral Eindhoven Airport, waar bijna 100 procent van het verkeer afkomstig is van budgetmaatschappijen, profiteerde sterk. Bijna op 1 op de 14 Nederlandse passagiers reist via Eindhoven.

Van de 55 miljoen passagiers die vorig jaar via Schiphol reisden, vloog ruim een kwart met een prijsvechter. In 2004 was dat nog minder dan 20 procent. Ondanks het belang van regionale luchthavens voor de budgetmaatschappijen blijft Schiphol ook voor hen de grootste: meer dan 7 op de 10 prijsvechterpassagiers vliegen via Schiphol.

Prijsvechters vooral in Europa

Spanje is verreweg de populairste bestemming van de budgetmaatschappijen vanaf Nederlandse luchthavens. Op de tweede plaats staat het Verenigd Koninkrijk (met name Londen), gevolgd door Turkije, Italië en Griekenland. Buiten Europa en Noord-Afrika is het aandeel van de budgetmaatschappijen bescheiden: minder dan 3 procent van alle reizigers.

De budgetmaatschappijen groeien snel op Schiphol. Ze willen onder meer vanaf Schiphol vliegen omdat ze zich steeds meer richten op zakelijke passagiers. Dit voorjaar opende het Britse easyJet een basis op Schiphol, waar inmiddels vijf vliegtuigen zijn gestationeerd en het aantal bestemmingen flink is uitgebreid. De Ierse prijsvechter Ryanair, tot nu toe actief in Eindhoven, vliegt sinds eind oktober vier keer per dag tussen Schiphol en Dublin. Het Spaanse Vueling, met British Airways en Iberia onderdeel van IAG, komt vanaf maart volgend jaar met een dienst tussen Amsterdam en Londen (Luton) en vijf bestemmingen in Italië en Portugal.

Traditionele maatschappijen hebben het zwaar

Tegenover de groei van de prijsvechters staat de moeizame financiële positie van traditionele maatschappijen als Air France-KLM en Lufthansa. De opmars van easyJet, Ryanair en Vueling op Schiphol is omstreden omdat het ten koste zou gaan van de positie van KLM, en daarmee van de knooppuntfunctie van Schiphol.

KLM kondigde onlangs aan de concurrentie aan te gaan met zes nieuwe zomerbestemmingen, waaronder Ibiza. KLM-dochter Transavia moet zich ontwikkelen tot een Europese budgetmaatschappij. Schiphol wil vakantievluchten vanaf 2018 zoveel mogelijk verplaatsen naar Lelystad Airport, maar de budgetmaatschappijen tonen vooralsnog weinig belangstelling om hun activiteiten te verleggen naar Flevoland.