President Rwanda kan aanblijven tot 2034

Met de meeste stemmen geteld blijkt 98 procent van Rwandezen voor grondswetswijziging.

President Paul Kagame van Rwanda brengt zijn stem uit tijdens het referendum in het land vrijdag. Village Urugwiro / Reuters

Een ruime meerderheid van de inwoners van Rwanda gunt president Paul Kagame drie extra presidentstermijnen. Bij een referendum over een grondwetswijziging die de huidige beperking van het aantal termijnen aanpast, was de steun voor de wijziging vrijdag overweldigend. Dat heeft de voorzitter van de Rwandese kiescommissie vandaag gezegd, meldt persbureau Reuters. Hij maakte ook bekend dat de grondwetswijziging daarmee is aangenomen.

Met 21 van de dertig kiesdistricten geteld, zou liefst 98 procent van de kiezers voor de grondwetswijziging hebben gestemd, meldde de Britse krant The Guardian eerder vandaag al. Die 21 districten zijn goed voor ongeveer 70 procent van het totaal aantal stemmen. Een ruime overwinning voor Kagame was vooraf al verwacht. Ook de kiescommissie stelde volgens Reuters later vandaag dat 98 procent van de kiezers voor heeft gestemd.

Kagame, die Rwanda al sinds 1994 leidt, zou door de uitslag tot 2034 president kunnen blijven. Hij mag achter zijn huidige termijn, die in 2017 afloopt, nog één termijn van zeven en nog twee termijnen van elk vijf jaar plakken. In de straten van de Rwandese hoofdstad Kigali vierden aanhangers van de 58-jarige president vrijdagavond al feest.

Rwanda is een van de minst corrupte Afrikaanse landen

Kagame werd officieel pas in 2000 president, maar hij leidt Rwanda feitelijk al sinds het einde van de genocide in 1994. Hij wordt geroemd vanwege de stabiliteit en economische groei die hij het land bracht na de verwoestende genocide in 1994. NRC-correspondent Koert Lindijer:

“Kagame ontbeert pronkzucht, leeft sober en heeft een sterke zelfdiscipline. Rwanda is een van de minst corrupte Afrikaanse landen. Zijn Patriottische Front was ideologisch gepassioneerd toen het in 1994 een einde maakte aan de genocide (waarbij tussen de 800 000 en één miljoen Rwandezen omkwamen). De partij trof een uit het lood geslagen land, door haat vergiftigd. Met een sterk staatsapparaat, een goed leger en een groeiende economie zette Kagame het land weer op poten. Iedereen die in 1994 door de puinhopen van Rwanda heeft gelopen, weet welk wonder hier is verricht.”

Kagame is een militair in hart en nieren

Maar critici noemen Kagame ook een autoritair heerser die geen oppositie toestaat en de mensenrechten schendt. Lindijer:

“Kagame is een militair in hart en nieren; zijn land een oorlogskind. Net als in Israel wordt het beleid gedomineerd door de veiligheidsagenda. Dus als Kagame het in Rwanda’s belang acht om Oost-Congo binnen te vallen (gevolg: honderdduizenden doden), dan bezet hij het buurland. Eigengereid, zonder discussie, zonder excuses. Als hij het in Rwanda’s belang acht enkele van zijn voormalige medewerkers buitenspel te zetten, dan weten ballingen van Kenia tot in Zuid-Afrika hun leven niet veilig. Die militaristische mentaliteit heeft Kagame nooit laten varen en misschien wil hij daarom nu niet opstappen. Een generaal eigen acht hij zich onmisbaar.”

Politieke tegenstanders noemen het referendum ondemocratisch. De Verenigde Staten, een bondgenoot van Rwanda, zijn ook een verklaard tegenstander van Kagame’s poging om aan de macht te blijven.

De Europese Unie heeft zorgen geuit, omdat het referendum erg snel is georganiseerd en de oppositie onvoldoende tijd heeft gehad om campagne te voeren tegen verlenging van Kagame’s ambtstermijn.