Het lachen is me letterlijk vergaan

Tot het laatst toe zweefde clown en circusdirecteur Milko Steyvers tussen hoop en vrees. Maar circus Renz bleek niet meer te redden.

Het einde van Circus Renz. fotoANP/ Vincent Jannink

Circusdirecteur Milko Steyvers stapt de auto uit, het kale terrein op. „Ik ben er klaar mee”, zegt hij over de telefoon. „Ik heb nu, vandaag, besloten: ik stop ermee.” Nu, vandaag, 6 oktober, had hier, in een park in Heerde, het spektakelstuk moeten staan. Luchtacrobatiek die de adem beneemt, sensationele koorddans op de dubbele draad, een Franse illusionist.

Maar de hele circustent is gisteren opgerold door de Belastingdienst. Medewerkers van Circus Renz kregen elk 100 euro als ze een handje hielpen bij de inbeslagname van wagens, boedel en tribunes. Alles moet naar de Dienst Domeinen. Alleen de woontrailers staan er nog.

Na de inbeslagname had Steyvers, zoals altijd, toch nog enige hoop gehad. Hij was vanmorgen weer gaan praten met Aad Ouborg, zijn laatste strohalm. Ouborg, de man achter Princess household appliances, had de tent al eens van de ondergang gered nadat Herman Renz, de vorige circusdirecteur, in 1996 samen met zijn partner Diana dood werd gevonden in zijn nieuwe woontrailer. Koolmonoxidevergiftiging. De onderneming stond op omvallen maar Ouborg, circusliefhebber, werd hoofdsponsor en leverde zijn tostiapparaten jarenlang inclusief twee vrijkaartjes voor het circus.

Maar met vrijkaartjes alleen houd je geen circus overeind. Dat was Steyvers, een clown die circusdirecteur werd, inmiddels ook wel duidelijk.

Hoe dan wel, tja, dat moet je een clown niet vragen. Steyvers was goed in circus maken, niet in de financiële kant. Maar voor dat financiële verhaal had hij toch ook anderen in dienst? En zelfs al hadden Herman en zijn vrouw nog geleefd, dan hadden ook die het circus niet van de ondergang gered. Bij de overname in 1991, werden zij al voor gek verklaard. Een reizend circus, dat moet je niet willen.

Toen niet en nu al helemaal niet. Milieuheffing, rioolbelasting, precariorechten, Buma Stemra. Al die 36 wagens die elk jaar weer APK-gekeurd moeten worden. De accijns op rode diesel, drieduizend liter per drie dagen draait de circusdirecteur erdoorheen. En vergeet de belasting op seizoenswerkers niet. Van de 65 werknemers komen er 55 uit het buitenland. Oekraïne, Polen. Geen aspergestekers maar trapezewerkers. Die blijven langer, kost je flink meer belasting.

Had dan het circus vernieuwd, is het verwijt. De zalen zaten de laatste jaren maar halfvol. Maar het circus hééft hij vernieuwd. Circus Renz heeft een lasershow waar menig discotheek jaloers op is, die Franse illusionist doet exact dezelfde trucs als Hans Klok en ook de circusdirecteur zelf, met 53 jaar de oudste van het stel, is meegegaan met de tijd. Al veertig jaar is Milko Steyvers clown, maar het rode bolletje op de neus draagt hij al lang niet meer. Te oubollig. Net als de schoenen van een halve meter lang. Alle technieken haalt hij uit de kast. Dan nog is het slechts hopen op een glimlach. De schaterlach van vroeger zit er sowieso al niet meer in. Het circus concurreert met Netflix, de iPad en het speelparadijs.

Stanley Hazes (neef van)

130.000 euro is de belastingschuld. Die had op 1 oktober moeten zijn voldaan en dat is niet gelukt. Half september had Milko Steyvers er nog alle vertrouwen in. Toen verwachtte hij nog uitstel te krijgen van de Belastingdienst tot 3 januari. Kon hij nog mooi de beste maanden van het seizoen meepakken. De herfstvakantie, de Kerst. In Helmond zamelde een jongetje lege flessen in voor het circus, in Eindhoven verkocht er eentje buttons voor een euro.

Hoge verwachtingen had Steyvers van de benefiet die een Apeldoorns café op 21 september in de circustent zou organiseren. Er zouden grote namen optreden als Grad Damen, Stef Ekkel en Stanley Hazes (neef van). Namen die hij zelf nog nooit had gehoord, maar hij is er dan ook niet zo in thuis. 800 tickets à 30 euro plus catering. De organisatie verwachtte in één klap 40.000 euro op te halen. Een paar keer herhalen en de schuld was afbetaald.

Maar de Belastingdienst verleende geen uitstel en de opbrengst van de benefiet viel tegen. 15.000 euro minus 5.000 voor de kachel, het orkest, de aggregaat, personeel en het ballet. De tent zat halfvol.

Gisteren vond de Belastingdienst het mooi geweest. Veertig man stonden er ’s ochtends onaangekondigd op het circusterrein, het Van Meurspark te Heerde, klaar om de boel mee te nemen. „Ik zou vluchtgevaarlijk zijn”, zegt Steyvers wandelend over het leeg geveegde grasveld richting het restje woonwagens achterin. „Kun je je voorstellen, ik met 36 wagens naar het buitenland?”

Terwijl de tentharingen de grond uit gingen, vastgelegd door de NOS en Hart van Nederland, haalde Peter Jan Rens nog de publiciteit met een eigen reddingsplan. Als iedereen nou alvast online toezegt een kaartje voor het circus te kopen, was zijn idee, dan is het geld zo binnen. Maar Steyvers gelooft er niet in.

„Peter Jan Rens heeft genoeg aan zichzelf, hij is niet de persoon die een circus kan redden.”

In een ultieme reddingspoging heeft hij vanmorgen nog met Ouborg en een stel juristen over een plan gesproken. Maar ook die zeiden: „Als we nu betalen zit je over drie weken weer in hetzelfde schuitje.”

„Ik ben psychisch en lichamelijk een wrak”, zegt Steyvers over de telefoon. „Het doek is gevallen, het lachen is me letterlijk vergaan.” Intussen, vertelt hij, komen de circusmedewerkers uit de woonwagens ook op hem af lopen. De circusdirecteur moet ophangen. „Ik ga ze nu vertellen dat het echt klaar is. Ze mogen naar huis.”

Een week later wordt circus Renz door de rechter failliet verklaard.