Zangeres Aafje Heynis overleden

Aafje Heynis (1924- 2015): Ze was het tegendeel van een diva, maar met haar warme altstem veroverde Aafje Heynis (91) de wereld.

Aafje Heynis, de bescheiden zangeres met de diepe, warm doorleefde altstem, die in Huizen op 91-jarige leeftijd is overleden, was geliefd en beroemd bij muziekliefhebbers jong en oud over de hele wereld, juist ook na haar laatste optreden in Krommenie, een Kerstconcert in 1983.

Heynis had een Franse fanclub, de Association des amis d’ Aafje Heynis. Eind vorige eeuw beleefde ze een revival. Haar cd Portret van Aafje Heynis werd uitgeroepen tot ‘cd van het jaar 1998’. Een cd met muziek van Bach, Händel en Brahms haalde goud met een verkoop van 15.000 exemplaren. En Aafjes cd Dank sei Dir Herr stond in 1999 met stip in de populaire Top 40.

Achtergrond

Die publieke furore en die cult-status pasten niet bij het imago van Aafje Heynis. Ze hield zich op de achtergrond en was zeer beschroomd. Ze was het absolute tegendeel van een diva, ze was het toonbeeld van de Hollandse huisvrouw. Maar ze werd gezien als erfgename van de geliefde alt Kathleen Ferrier, overleden in 1953. Ze zong onder andere op plaatopnamen van het Concertgebouworkest met de dirigenten Eduard van Beinum en Bernard Haitink. Zelf verwierp Heynis de gelijkenis met Ferriers unieke diepe altstem, die voor velen onmiskenbaar was. Ze zong ook deels hetzelfde repertoire: Bach (Matthäus Passion), Brahms (Altrapsodie), Mahler, Orfeo van Gluck.

Aafje Heynis werd op 2 mei 1924 geboren in Krommenie als dochter van een buschauffeur en zong als 4-jarige in een kinderkoor. Later kreeg ze les van de beroemde Aaltje Noordewier-Reddingius, die haar een fonds naliet voor haar opleiding. Ze groeide uit tot een veel gevraagd oratoriumzangeres en gaf zelf ook les, onder anderen aan sopraan Charlotte Margiono. Bij het Prins Bernard Fonds stelde ze een fonds in voor talentvolle musici.

In een tv-programma (1995), waartoe ze met veel moeite kon worden overgehaald, vertelde ze over haar slechte schoolopleiding, haar gebrek aan algemene kennis en talen, over haar onzekerheid die haar deed besluiten om een aanbod van Philips om in Italië te studeren af te slaan.

Voor Heynis was België al zo ver en zo anders dan Nederland. Ze durfde daar niet eens een restaurant binnen te gaan, ze kocht broodjes en at die op in haar hotel.

Gelovig

Aafje Heynis was Nederlands Hervormd, haar geloof en haar zingen lagen, net als destijds bij de sopraan Jo Vincent, in elkaars verlengde. „Ik had nooit over God kunnen zingen als ik niet echt gelovig was geweest. Ik wilde van Hem zingen en beleed zo mijn geloof.” Uiteindelijk werd ze katholiek nadat ze tijdens het winkelen in Laren de klokken van de roomse basiliek hoorde luiden. „Ik heb mijn vrachtje koolraapjes in de auto gelegd en ben de kerk binnengegaan. Toen wist ik het: ‘Ja, hier is het voor mij.’”

Volgens Heynis was de kern van het zingen het vertolken van de stem van de ziel. „Ik wàs zang, als ik stond te zingen.”