Ongewoon akkoord VN-Veiligheidsraad over vredesproces Syrië

De volledige raad, inclusief de Amerikanen en Russen, is het eens over een resolutie die moet leiden tot vrede in Syrië.

Een groep demonstranten buiten het VN-hoofdkantoor in New York terwijl binnen de Veiligheidsraad overeenstemming bereikt. Foto ANP / Justin Lane

De volledige Veiligheidsraad van de Verenigde Naties, inclusief de Amerikanen en Russen, zijn het eens over een resolutie die moet leiden tot vrede in Syrië.

De zogenoemde ‘roadmap for a Syria peace process’, aldus persbureau Reuters, werd eerder vrijdagavond door de vijf landen met vetorecht overeengekomen. De ontwerptekst van de resolutie werd daarna voorgelegd aan de tien tijdelijke leden. Het is opvallend dat de Amerikanen en Russen het eens zijn geworden aangezien zij over de kwestie-Syrië doorgaans uiteenlopende opvattingen ventileren.

Niet volledig eensgezind

De VS zijn voor aftreden van Bashar Assad terwijl de Russen - die vier keer eerder een veto uitgesproken over een mogelijke resolutie - er een jarenlang bondgenootschap met de Syrische president op nahouden. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry heeft al direct laten weten dat binnen de Veiligheidsraad nog absoluut verschil van mening heerst over het lot van Assad.

De Amerikaanse president Barack Obama riep vrijdagavond in een toespraak nogmaals op tot een vertrek van de Syrische president. Sergei Lavrov, de Russische minister van Buitenlandse Zaken, liet echter weten dat dat punt geen onderdeel zal uitmaken van de resolutie.

“We hebben onze positie nogmaals herhaald. Het is aan de Syrische bevolking om te bepalen wat het lot van het land is. Daar is geen alternatief voor.”

Voor de Franse collega van Lavrov en Kerry, Laurent Fabius, is het onbespreekbaar dat Assad zal deelnemen aan eventuele verkiezingen. Frankrijk vindt dat zijn regering, in tegenstelling tot de oppositie, nooit serieus een diplomatieke oplossing voor het conflict heeft willen zoeken. Fabius wil garanties dat Assad aftreedt.

Handhaven van staakt-het-vuren

De Veiligheidsraad doet met de resolutie een beroep op de VN om reeds in januari formele gesprekken te beginnen met de Syrische regering en de oppositie over een transitieperiode. De resolutietekst telt volgens Reuters, dat een exemplaar inzag, vier pagina’s. Een staakt het vuren zou moeten ingaan zodra de betrokken partijen deze eerste “initiële stappen” zetten richting een “politieke transitie” onder VN-toezicht.

De landen met vetorecht - China, Frankrijk, Rusland, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten - roepen de Verenigde Naties in de resolutie ook op tot het onderzoeken van mogelijkheden tot het handhaven van een staakt-het-vuren. Dit zou binnen een maand na aanname van de resolutie in gang moeten worden gezet.

VN als verkiezingswaarnemer

Tevens is een eerder overeengekomen tijdlijn voor het vormen van een overgangsregering in Syrië opnieuw opgenomen. Eventuele verkiezingen zouden door de VN worden waargenomen.

Samantha Power, de Amerikaanse ambassadrice voor de VN bracht de overige raadsleden vanavond per telefoon op de hoogte van de tekst, beweerden diplomaten op basis van anonimiteit tegenover Reuters. Naar verwachting komt de voltallige Veiligheidsraad vanavond laat Nederlandse tijd bijeen.

Naast de vijf vaste leden van de Veiligheidsraad nemen momenteel Angola, Tsjaad, Chili, Jordanië, Litouwen, Maleisië, Nieuw-Zeeland, Nigeria, Spanje en Venezuela zitting in de raad.