Column

Verboden en verstolen liefde uit het beeldarchief

Anna May Wong (‘Piccadilly’, 1929) in Love Is All (2DOC).

Het goede nieuws is dat Herman van der Zandt minstens zo goed kan zingen als Joost Prinsen, de vorige presentator van de quiz Met Het Mes op Tafel (MAX). Ter inleiding van de laatste vraag van het seizoen knoopte Herman zijn jasje dicht, nam een glas whisky in de hand en vertolkte verdienstelijk Sinatra’s One For My Baby.

Het slechte nieuws is misschien dat Tom Kleijn in Nieuwsuur (NOS/NTR) de Syrische tiran Bashar al-Assad zo wist te interviewen dat hij een sympathieke, door het Westen verkeerd begrepen staatsman leek, maar zeker dat Joep Schreuder weer eens bij de slagboom van de Arena parkeergarage op autoruiten van Ajax-bestuurders stond te kloppen, om ze commentaar te vragen. Dan weet ik dat het tijd wordt om aan de randen van de tv-programmering naar andere modaliteiten van de werkelijkheid te gaan zoeken.

De beloning bleef niet uit en was zelfs vorstelijk. Zonder veel publiciteit vertoonde VPRO/2DOC rond middernacht een ingekorte versie (van 74 naar 51 minuten) van Love Is All (2014). Dat is een compilatie van found footage, min of meer uit het oorspronkelijk verband gerukt archiefmateriaal, voornamelijk afkomstig van het British Film Institute. Het thema: de liefde, vooral in verboden, ongebruikelijke, heimelijke verschijningsvormen.

Regisseur Kim Longinotto, bekend van observational documentaires over (onder veel meer) geisha’s, sumoworstelaars en gescheiden vrouwen in Iran, neemt ons mee op een fascinerende reis langs veelal onbekende beelden: amateurfilms, underground, documentaires, journaals, speelfilms. Soms herken je een bekende titel, zoals de homoseksuele vrijage in My Beautiful Laundrette (Stephen Frears, 1985) of de fascinerende Chinees-Amerikaanse ster Anna May Wong, dansend tussen de bordenwassers, in Piccadilly (E.A. Dupont, 1929).

De ongelijksoortige collage wordt bijeen gehouden door een ijzersterk bindmiddel, de Engelstalige chansons van Richard Hawley op de geluidsband. Ik kende zijn naam noch zijn werk, naar blijkt volkomen ten onrechte. Hawley maakte deel uit van de Britpopband Pulp en tekent al een tijdje voor dromerige, licht bombastische, bijna kitscherige songs, met veelbelovende titels als Open Up Your Door of There’s a Storm a Comin’.

Hij geeft de kijker precies de ondersteuning die nodig is om zich volledig te laten onderdompelen in de verloren werelden die Longinotto oproept: van verstolen kussen van twee mannen op een treintoilet, van wilde feesten in de Sixties, een kuise romance in een coupé rond 1900, of de verheerlijking van de materiële geneugten van een burgerlijk bestaan als alibi om elkaar het hof te maken.

Het is allemaal prachtig, precies de uitgestoken hand om weer eens door de spiegel heen te stappen en daarna de televisierealiteit voor twee weken de rug toe te keren.

Hans Beerekamp keert terug als auteur van Zap op 4 januari. Komende week neemt Thomas de Veen waar.