Spot niet met de koningshond

Niet alleen op het beledigen van Bhumibol staat celstraf. Ook voor een cynische grap over zijn hond kun je de gevangenis ingaan.

De Thaise koning Bhumibol vijf jaar geleden met zijn hond Thong Daeng in een ziekenhuis in Bangkok.
De Thaise koning Bhumibol vijf jaar geleden met zijn hond Thong Daeng in een ziekenhuis in Bangkok. Foto AFP

Dat Thai hun koning moeten vereren weet iedereen. Dat staat sinds 1932 in de grondwet. Dat de spot drijven met de koning zware celstraffen oplevert is ook welbekend. Maar dat het lievelingshuisdier van de 88-jarige koning Bhumibol Adulyadej aanbeden dient te worden, is nieuw.

Toch is het zo, merkte Thanakorn Siripaiboon. Hij maakte op internet een cynische grap over Thong Daeng, de favoriete hond van de monarch. Thanakorn hangt nu een jarenlange celstraf boven het hoofd.

Thong Daeng is, aldus Bhumibol, een gewone hond die ongewoon is. De koning redde haar in de jaren ’90 uit een asiel en nam Thong Daen, wat koper betekent in het Thais, op. Het relaas druipt van de barmhartigheid: straathond wordt door interventie van koning paleisdier.

Bhumibol zegt zo van zijn hond te houden dat hij in 2002 een boek schreef over Thong Daeng. Het werd een bestseller. De monarch roemt de hond in het boek: Thong Daeng is goed gemanierd, bescheiden en kent haar plek. Altijd ligt ze aan de voeten van de koning. Nooit zal ze hoger op de troon klimmen dan haar baasje. In Thailand wordt dit verhaal gezien als een metafoor voor hoe het Thaise volk zich dient te gedragen.

De hond was al in het nieuws omdat er een film is gemaakt met de titel Mevrouw Thong Daeng: de inspiratie. Over de film zou de 25-jarige Thanakorn een grap gemaakt hebben. Het verhaal is meer dan een vreemde anekdote over een aparte omgangsvorm in een ver land. Het is een voorbeeld van hoe de generaals die sinds mei 2014 aan de macht zijn, steeds meer repressie gebruiken.

Achter Thanakorn en zijn strijd met justitie en de Thaise junta gaat veel meer schuil dan een grapje over de koninklijke straathond. Thanakorn deelde op Facebook ook een infographic over de vermeende fraude en corruptie bij de aanleg van het Rajabhakti Park, een pretpark met als middelpunt zeven enorme beelden van voorgaande Thaise monarchen in de Thaise stad Hua Hin.

Bij de aanleg van het park zouden de junta en bevriende zakenrelaties zichzelf verrijkt hebben. Een onderzoek, gelast door de junta, kwam tot de conclusie dat het geld correct besteed was. Activisten leggen zich daar niet bij neer en voeren actie. Ze trachtten binnen te dringen in het pretpark in aanbouw en probeerden hun boodschap dus via internet te verspreiden.

Als gevolg reageert de junta fel. Ook andere activisten die aandacht vroegen voor de corruptiezaak zijn opgepakt. Een student werd door het leger uit een ziekenhuis gesleurd. De zaak ligt duidelijk gevoelig: Prayuth greep juist de macht met als redenering dat het tijd was om de Thaise politiek op te schonen en corruptie aan te pakken.

De toenemende repressie komt Thailand op internationale kritiek te staan. De Amerikaanse ambassadeur Glyn Davies zei in een toespraak voor de Foreign Correspondent Club Thailand: „Wij zijn bezorgd over de lange en ongekende gevangenisstraffen die worden opgelegd door Thaise militaire rechtbanken wegens majesteitsschennis. Wij geloven dat niemand gevangen gezet moet worden voor het vreedzaam uiten van zijn overtuigingen.”

Het Thaise leger onderzoekt nu of de uitspaken van Davies ook beschouwt mogen worden als majesteitsschennis. Thailand kan hem persona non grata verklaren en uitzetten. Mocht het zo ver komen, dan zou dat een dieptepunt in de van oudsher goede Thais-Amerikaanse verhoudingen betekenen.

Het akkefietje is een van de weinige keren dat er internationaal ophef ontstaat over de situatie in Thailand. Kort na de staatsgreep besloot de Europese Commissie de lopende onderhandelingen over een vrijhandelsverdrag te staken. Maar voor het grootste gedeelte bleef het internationaal stil.

Dat is belangrijk voor de junta. Zonder internationale ophef blijven de buitenlandse toeristen komen. Zolang de stranden van Phuket en Koh Samui wit zijn en het weer aangenaam, merken toeristen niks van repressie.

In het derde kwartaal van dit jaar kwamen 7,2 miljoen buitenlandse toeristen naar Thailand, 24,3 procent meer dan in de periode augustus-september vorig jaar. Zelfs de aanslag in Bangkok in augustus weerhoudt toeristen niet. Dat het daardoor economisch steeds beter gaat met het land is terug te zien in de groeicijfers. De economie groeide in het derde kwartaal met 2,9 procent. Daarbij is toerisme is verantwoordelijk 10 tot 20 procent van bbp.

Een jaar geleden leek het nog alsof het land op een recessie afstevende. Daarmee lijkt Prayuth de zeer belangrijke belofte in te lossen die hij deed toen hij de macht greep. Hij zou de economie nieuw leven inblazen. Volgend jaar groeit de economie met 3,2 procent, verwacht het Internationaal Monetair Fonds. Dat zou het beste resultaat sinds 2013 zijn.

Zo verstevigt Prayuth zijn greep op het land. De meerderheid die zich niet in politiek mengt en zich rustig houdt, merkt dat het na woelige jaren eindelijk economisch beter gaat. Wie zich verzet wordt keihard aangepakt. Er is geen beter voorbeeld dan Thanakorn. Naast zijn grap over de hond en een gedeelde infographic klikte hij op Facebook op like, bij een spotprent van de koning.

Hoe lang zou dat alles bij elkaar hebben geduurd? Een paar minuten hooguit. Thanakorn dreigt daarvoor nu 37 jaar de gevangenis in te draaien.