Oekraïne weigert miljarden af te lossen aan Rusland

Oekraïne is tot deze stap overgegaan omdat Moskou niet bereid was om mee te werken aan een brede ‘herstructurering’ van de Oekraïense staatsschuld.

De Oekraïense premier Arseni Jatsenjoek tijdens een sessie van het parlement donderdag. Foto Sergei Dolzhenko/EPA

Oekraïne betaalt zijn schuld van 3 miljard dollar aan Rusland niet op tijd terug. De regering in Kiev is tot deze drastische stap overgegaan omdat Moskou volgens premier Arsen Jatsenjoek niet bereid was om mee te werken aan een brede ‘herstructurering’ van de Oekraïense staatsschuld.

Rusland beschouwt de schuld als een bilaterale overeenkomst die geen onderdeel is van de andere schulden van Oekraïne. Kiev wil de druk opvoeren om de regering in Moskou alsnog zover te krijgen dat ze gaat onderhandelingen. Ook twee Oekraïense bedrijven, die voor ruim 500 miljoen in het krijt staan bij Rusland, betalen daarom niet terug, zo heeft Jatsenjoek vrijdag gezegd.

Oekraïne zou zondag 3 miljard dollar moeten hebben afgelost bij Rusland. Door daarvan af te zien, loopt de Oekraïense regering het risico dat ze wegens ‘default’ in gebreke wordt gesteld en zo haar autonomie verliest. Eerder deze maand heeft Rusland aangekondigd dat het Kiev voor een internationale rechter zal dagen om zijn verplichtingen na te komen. Jatsenjoek denkt dat zo’n zaak voor Oekraïne goed zal aflopen.

Dekking IMF

Op de achtergrond van de gok die hij zo neemt, speelt mee dat Kiev nu dekking heeft van het Internationaal Monetair Fonds (IMF). Het IMF heeft onlangs de eigen interne regels voor financiële programma’s zo veranderd dat het Oekraïne kan blijven steunen, ook als het land in ‘default’ verkeert jegens Rusland.

Tot voor kort kon het IMF geen hulp verlenen aan landen die jegens andere lidstaten in gebreke zijn gebleven. Rusland heeft verontwaardigd gereageerd op de interne beleidswijziging. Volgens Moskou heeft het IMF zijn koers gewend om politieke redenen. Het kiest zo partij voor de regering in Kiev.

President Vladimir Poetin van Rusland trachtte dit najaar nog om te voorkomen dat het IMF hem links zou laten liggen. Op de top van de G20, de twintig grootste economieën ter wereld, een maand geleden in het Turkse Antalya zei Poetin dat Rusland genoegen zou nemen met een jaarlijkse aflossing van een miljard dollar, op voorwaarde dat Verenigde Staten en Europese Unie garant zouden staan voor de stipte betaling ervan.

Het IMF staat Oekraïne bij met een hulppakket van 17,5 miljard dollar. Kiev is overigens niet zeker van dat geld. Het IMF eist dat Oekraïne zijn hervormingsbeleid voortvarender ter hand neemt.

Het fonds is positief over de rol van minister Natalia Jaresko van Financiën. Maar het parlement werkt niet mee met wetgeving. De pro-Europese regeringscoalitie is steeds meer verzeild geraakt in een onderlinge machtsstrijd. Vrijdag nog dreigde het IMF dat het hulppakket schipbreuk kan leiden als de volksvertegenwoordiging volhardt in haar weigering om de begroting voor 2016 goed te keuren en de door het fonds verlangde belastinghervormingen aan te nemen.