Milieuzones inzet strijd tussen Tweede Kamer en grote steden

Utrecht en Rotterdam gaan ondanks motie gewoon door met instelling milieuzones.

Foto ANP / Valerie Kuypers.

De Tweede Kamer wil een einde aan milieuzones in steden voor oude, vervuilende personenauto’s. De milieuzones zouden door een wirwar van verkeersborden tot verwarring leiden. Ook worden vervuilende auto’s vanaf 2019 extra belast waardoor eigenaars dubbel gestraft worden. 

In het centrum van Utrecht geldt sinds dit voorjaar een verbod op dieselauto’s ouder dan vijftien jaar. Rotterdam wil per 1 januari milieuzones instellen. Beide gemeentes reageren kritisch op een motie die gisteren door VVD-Kamerlid Barbara Visser werd ingediend. Die werd dankzij de steun van onder meer SP, PVV, CDA en SGP aangenomen.

Teleurstelling bij GroenLinks...

De Utrechtse wethouder Lot van Hooijdonk (GroenLinks) is teleurgesteld over de Kamermotie. „Op deze manier wordt de beleidsvrijheid van gemeenten ingeperkt. Als gemeente zijn we verantwoordelijk voor de luchtkwaliteit, maar de middelen om die te verbeteren worden ons op deze manier weer afgenomen.” 

Als het kabinet gehoor geeft aan de motie kan het gemeentes via het zogeheten Verkeersbesluit de mogelijkheid ontnemen om milieuzones in te stellen. „We gaan uitzoeken of de Tweede Kamer juridisch gezien wel de bevoegdheid heeft dit te doen”, aldus Van Hooijdonk.

...maar VVD vindt het autootje pesten

VVD-Kamerlid Visser noemt de milieuzones „vast goed bedoeld, maar niet aangetoond effectief en wat mij betreft gewoon autootje pesten”. Volgens haar kan het Rijk gemeenten zijn wil opleggen. „Gemeenten gaan over hun lokale beleid, maar wij gaan over de verkeersborden.” Visser vindt dat de overheid de laatste jaren voldoende heeft gedaan om de luchtkwaliteit te verbeteren. „Op 12 kilometer weg na wordt in Nederland voldaan aan de uitstootnormen.” De motie gaat op verzoek van de SP alleen over personenauto’s, niet over vrachtwagens.

Utrecht: al 10.000 boetes

In Utrecht mogen vrachtwagens en dieselauto’s van voor januari 2001 het centrum niet meer in. Utrecht is daarmee de eerste stad waarbij het verbod ook voor personen- en bestelauto’s geldt. Op overtreding staat een boete van 90 euro. In oktober waren er meer dan 10.000 boetes uitgedeeld.

Rotterdam: 15.000 auto's

Voor Rotterdam is de motie geen aanleiding om de plannen op te geven. In een verklaring zegt wethouder Pex Langenberg: „Wat ons betreft gaan we door met de invoering van de milieuzone op 1 januari. Iedere Rotterdammer heeft recht op gezondere lucht.” In Rotterdam zijn 15.000 auto’s die volgens de nieuwe normen niet meer de stad in zouden mogen.

Langenberg vindt dat het Rijk niet zou moeten ingrijpen. „Wij hebben als lokale overheid zelf de verantwoordelijkheid hierover. We hebben ook de steun van de staatssecretaris van milieu. Zij stelde laatst nog 8 miljoen euro aan Rotterdam beschikbaar om de luchtkwaliteit te verbeteren.” Staatssecretaris Sharon Dijksma (PvdA) ontraadde de motie gisteren.

Twee VVD-geluiden

In juni kondigde staatssecretaris Eric Wiebes (Financiën, VVD) aan dat de autobelastingen meer gericht worden op het verbeteren van luchtkwaliteit. Voorheen waren fiscale prikkels vooral gericht op het inperken van CO2, en minder op de uitstoot van fijnstof. Wiebes noemde de werking van de huidige autobelasting „averechts”. In Nederland wordt de aanschaf van nieuwe auto’s hoog belast, terwijl die juist zuinig rijden.

Hoewel de nieuwe belastingen pas in 2019 ingaan, en erg vervuilende auto’s dan pas dubbel gestraft zouden worden, wil Visser dat het kabinet direct milieuzones verbiedt. „Daar moeten we gewoon niet aan beginnen.”