Het gasbesluit wordt geen simpel rekensommetje

Minister Kamp moet rekening houden met contractverplichtingen en veiligheid voor Groningers.

Foto Vincent Jannink / ANP

Het is nog even wennen. Nederland is niet langer exportland als het gaat om aardgas. Sinds mei voeren we meer gas het land in dan uit, becijferde het Centraal Bureau voor de Statistiek. Daar zijn de Groningse gasbevingen debet aan. In de hoop het aantal aardbevingen te verkleinen draait minister Henk Kamp (Economische Zaken, VVD) de gaskraan in Groningen steeds een stukje verder dicht. Daarvoor nam het kabinet de laatste twee jaar vier gasbesluiten, van aanvankelijk 42,5 miljard kuub naar uiteindelijk 30 miljard kuub dit kalenderjaar.

Voor komend jaar was het plan 33 miljard kuub Gronings aardgas omhoog te pompen. Maar daar haalde de Raad van State een streep doorheen: het gasbesluit werd vernietigd. De hoogste bestuursrechter oordeelde dat de minister niet duidelijk motiveerde waarom hij meer wint dan strikt noodzakelijk is voor warme voeten en leveringszekerheid in een gemiddelde winter. In afwachting van een nieuw gasbesluit mag de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) tot 1 oktober komend jaar maximaal 27 miljard kuub Gronings aardgas winnen.

Contractverplichtingen versus veiligheid

Vandaag neemt het kabinet waarschijnlijk een nieuw gasbesluit. Daarbij zal Henk Kamp zorgvuldiger moeten schipperen tussen enerzijds contractverplichtingen en anderzijds veiligheid voor de Groningers in hun soms kwetsbare huizen. Kamp zal de uitspraak van de Raad van State bij het besluit te betrekken, beloofde hij.

Net als een stapel andere adviezen – onder meer van toezichthouder SodM, van gastransportbeheerder GTS die berekende dat 31 miljard kuub Gronings gas volstaat bij een koude winter, en van gaswinner NAM die vasthoudt aan de winning 33 miljard kuub aardgas in combinatie met versterking van vier- tot tienduizend gebouwen.

Andere samenstelling

Een simpel rekensommetje wordt dat niet. En alsof alles nog niet ingewikkeld genoeg is: Kamp wil de rol van het ‘Gronings goud’ sowieso beperken. Is het niet om veiligheidsredenen, dan wel omdat het Groningse gasveld leeg begint te raken. Nederland moet zich instellen op minder gas uit eigen bodem. Daarvoor rouleren op Economische Zaken twee scenario’s. Het Gronings gas wordt voortaan aangevuld met buitenlands gas en Nederlands gas uit de kleine velden en de Noordzee. Of, het tweede scenario: Nederland koopt buitenlands (lees: Noors) gas en vult dat aan met Nederlands waaronder ook Gronings gas.

Ook bij deze keuze speelt veiligheid in Groningen een rol. Zo leidt het tweede scenario tot “pieksgewijze gaswinning” in Groningen en mogelijk extra risico’s - daarover moet de toezichthouder zich uitspreken. Tegelijkertijd moet al het geïmporteerde gas met stikstof bewerkt worden om qua samenstelling in de buurt te komen van het Groninger gas, waar onze apparaten ketels, geisers en gasbranders op zijn afgestemd. En dat kan alleen in aparte mengfabrieken. Bij het Groningse Zuidbroek staat er één gepland. Maar voordat die op volle toeren draait zijn we 5 jaar verder.