De pijnlijke val van José Mourinho

Coach Mourinho is ontslagen door Chelsea na dramatische eerste seizoenshelft, Hiddink mogelijke opvolger.

José Mourinho vorige week bij het Champions League-duel tegen Porto. Chelsea plaatste zich voor de achtste finales. Foto FACUNDO ARRIZABALAGA/EPA

De harde, pijnlijke val van ‘The Special One’. Mourinho sacked, melden Britse media donderdag even na drie uur lokale tijd. Hoe rijk zijn verdiensten voor Chelsea ook mogen zijn, hoe groot zijn naam ook is, hoezeer fans hem bleven steunen – zijn positie was onhoudbaar na een dramatische reeks nederlagen. José Mourinho, vorig seizoen nog soeverein landskampioen met Chelsea, kon de vernietigende neergang niet keren.

Het verval van Chelsea is ongekend. De selectie zakte diep weg na een ijzersterk kampioensjaar. De glans van die titel verbleekt dit seizoen in razend tempo. Chelsea spot met de voetbalwetten, in negatieve zin. Het is by far de slechtste competitiestart ooit van een titelverdediger in de Premier League: vijftien punten uit zestien wedstrijden, met negen nederlagen. De club staat nu één punt boven de degradatiezone.

Imploderen

Koeltjes stelt de club in een verklaring dat „de resultaten dit seizoen niet goed genoeg zijn”, waarop besloten is de samenwerking te beëindigen. „Ik heb niet eerder een voetbalclub zo zien capituleren”, zei oud-Engelandaanvoerder Alan Shearer tegen de BBC over de resultaten. „Het implodeerde onder je ogen”, reageerde oud-international Martin Keown.

Mourinho (52) begon twee jaar terug aan een nieuwe periode bij Chelsea, hij werkte eerder van 2004 tot en met 2007 op Stamford Bridge. Ze leken voor elkaar gemaakt: de wat poenerige club van de Russische eigenaar Roman Abramovitsj met de wat arrogante maar vaak zo geniale succescoach. Drie landstitels veroverde de Portugees in Londen, in vijf volle seizoenen. Hij maakte van Chelsea in 2005 weer een kampioensclub, na een halve eeuw zonder titel.

Waar ging het dit jaar fout? Mourinho kan als geen ander zijn spelers tot het uiterste pushen, mits hij zich in een ‘winnende omgeving’ bevindt, analyseert journalist Sam Wallace, chef-voetbal van The Daily Telegraph. Het gaat mis zodra hij in een ‘verliezende omgeving’ zit: dan is hij niet in staat om de stemming in de spelersgroep ten goede te veranderen, schrijft Wallace.

Het vertrouwen tussen coach en spelers verdween gaandeweg de marteltocht in de Premier League. Onrust en irritaties groeiden. Mourinho ruziede met bepalende spelers, zoals de Belg Eden Hazard en de Spaanse vedetteaanvaller Diego Costa. De populaire clubarts Eva Carneiro werd vroeg in het seizoen weggestuurd door Mourinho omdat zij zonder zijn toestemming een speler behandelde voor een blessure.

Maandag kwam het tot een uitbarsting, na de nederlaag bij Leicester City. Mourinho opende de aanval op zijn spelers door te stellen dat ze hem hadden „verraden” omdat ze zijn opdrachten niet uitvoerden. Het betekende zijn einde: de relatie met de selectie was te zwaar beschadigd.

Exit José. En nu? Guus Hiddink volgt Mourinho op, schrijft The Daily Telegraph. Volgens de krant leidt hij de ploeg als interim tot het einde van het seizoen. Hiddink zou bij het duel van zaterdag tegen Sunderland al op de bank zitten. Het zou een opmerkelijke terugkeer van de 69-jarige Varssevelder zijn, na zijn neergang bij het Nederlands elftal. Afgelopen zomer werd hij ontslagen, na de slechte resultaten in de EK-kwalificatie.

Hiddink zal gebrand zijn op rehabilitatie na het Oranje-echec. In 2009 was hij ook interim-coach bij de club, na het ontslag van de Braziliaan Felipe Scolari. Hij heeft goede cijfers bij Chelsea: onder zijn leiding werd 87 procent van het totaal aantal punten in de competitie behaald, een clubrecord. Hiddink verliet Londen als een held, na het winnen van de FA Cup.

Maar sindsdien liepen veel klussen van Hiddink verkeerd af. Als bondscoach van Rusland wist hij zich niet te plaatsen voor het WK van 2010. Bondscoach van Turkije: geen kwalificatie voor het EK van 2012. Coach van het rijke Russische Anzji Machatsjkala: geen prijzen. Bondscoach van Oranje: de afloop is bekend.