‘Heli’s kustwacht zijn ongeschikt’

Als kustwachthelikopters aan alle eisen voldoen, zijn ze voor reddingen op zee te zwaar, ziet pilotenvakbond.

Foto ANP

De Nederlandse kustwachthelikopters kunnen niet voldoen aan de overheidseisen voor reddingen op zee. Het type helikopter mag in de lucht bijvoorbeeld niet meer dan 4.300 kilo wegen. Met de vereiste apparatuur, piloten, bemanning, brandstof en drenkelingen aan boord wordt dit maximale gewicht overschreden. Dit stelt pilotenvakbond VNV op basis van eigen berekeningen. Deze worden bevestigd door helikopterexpert Jos Stevens van het Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum. Hij noemt de berekeningen van de bond zelfs aan de voorzichtige kant.

De kustwacht beschikt over drie helikopters – twee om zestien drenkelingen te kunnen vervoeren en een back-up. De drenkelingen moeten ze in anderhalf uur kunnen bereiken. Deze en andere overheidseisen zijn volgens het ministerie van Infrastructuur en Milieu „minimaal benodigd” om reddingen op zee „veilig en effectief uit te kunnen voeren”.

Eerder bleek uit onderzoek van NRC dat de toestellen niet aan alle eisen voldoen. Een kan niet automatisch stilhangen in de lucht. Twee hebben geen ingebouwde infraroodcamera. Geen van alle mogen vliegen in weersomstandigheden waarin ijsafzetting kan plaatsvinden. Minister Schultz van Haegen stelde dat de helikopters toch aan alle eisen voldoen. Ze baseerde zich op een rapport van Rijkswaterstaat en een van de inspectie.

Op basis van diezelfde twee rapporten zien deskundigen nu dat de helikopters aan juist nog veel meer eisen niet voldoen. De helikopters kunnen geen brandweerteam meenemen – nog zwaarder dan acht drenkelingen. Ook Rijkswaterstaat zelf stelt in haar rapport dat het „onwaarschijnlijk” is dat het brandweerteam erin kan. De helikopter in Rotterdam kan niet in anderhalf uur ter plaatse zijn, staat in datzelfde rapport. Deze en andere kanttekeningen van de deskundigen bij de rapporten beslaan 20 pagina’s.

De enige die de minister in de Kamer kritisch bevroeg was D66-Kamerlid Wassila Hachchi. De veiligheid van mensen op zee moet volgens haar zeker gesteld zijn. Ze pleit voor een onderzoek door een onafhankelijke partij, „zodat er een einde komt aan deze onduidelijkheid”.

Ook de pilotenvakbond wil dat het bedrijf in het bijzijn van een kundige partij voordoet, hoe een redding onder zware omstandigheden ver op zee verloopt. „Het kan gewoon niet”, zegt bestuurder vliegtechnische zaken Piet-Hein Eldering van VNV.

In een reactie betwistte Schultz dinsdagavond opnieuw dat niet aan de eisen wordt voldaan. Volgens haar wegen de helikopters met alles aan boord hooguit 3.500 kilo per stuk. „Ze zijn op een aantal punten aangepast, zodat ze minder wegen”. Daarnaast „hoeft niet alles in één helikopter. Er is een tweede en derde beschikbaar.”