Syriër wint zaak tegen PowNed

Studio PowNed heeft een zaak verloren van een Syrische vluchteling, die in het tv-programma te kijk werd gezet.

Beeld uit de gewraakte reportage vanStudio PowNed over Syrische asielzoekers. Een van hen klaagde het programma met succes aan. Foto PowNed

Het tv-programma Studio PowNed heeft de privacy, de eer en de goede naam van een Syrische asielzoeker aangetast door hem te portretteren als een op seks beluste homohater. Dat heeft de Amsterdamse rechter dinsdag bepaald in een kort geding dat de asielzoeker had aangespannen tegen omroep PowNed.

De rechter vindt dat het programma de uitspraken van de Syriër uit zijn verband heeft gehaald en zo een verkeerd beeld geeft van het gesprek met de man. In het vonnis weegt mee dat de verslaggever van PowNed zich valselijk voordeed als onschuldige studente.

PowNed moet de man 2.500 euro schadevergoeding betalen en de zoekmachines Google en Yahoo vragen om  om de verwijzingen naar de filmpjes te verwijderen. Omdat de omroep de beelden zelf al van het net heeft gehaald, hoeft het geen rectificatie te plaatsen.

PowNed gaat in hoger beroep. Omroepbaas Dominique Weesie: „De rechter gaat op de stoel zitten van de redactie en dat vind ik stuitend.” In een verklaring op de website zegt de omroep het als een principekwestie te zien: „Als een rechter meent te moeten bepalen wat wel of geen ‘verantwoorde’ berichtgeving is dan kom je in de gevarenzone terecht.”

De rechter erkent dat PowNed als journalistiek medium „in beginsel” de vrijheid heeft om de weergave van een interview zo in te richten als zij dat wenst, maar die uitingsvrijheid is niet onbegrensd. Dat betekent ook dat „het de journalist niet vrijstaat beelden zodanig te knippen en plakken dat een ander beeld ontstaat dan het ruwe materiaal rechtvaardigt.”

De Nederlandse seksuele moraal

Ook neemt de rechter in zijn vonnis de plaatsing mee van het Facebook-filmpje ‘Vluchteling: mijn ballen zijn heel groot’ en het commentaar van presentator Rutger Castricum bij de beelden, die onder andere opmerkte dat de vrouwelijke verslaggever het flink te verduren kreeg. Dat zou het beeld bevestigen van een op seks beluste asielzoeker die een gevaar voor de Nederlandse samenleving vormt.

Wat is er precies gebeurd? Op 30 september spreekt PowNed-verslaggeefster Charlotte Pieters samen met een cameraman meerdere vluchtelingen aan rondom de noodopvang in Apeldoorn. Pieters geeft zich uit als student, niet als journalist. Ze doet onderzoek voor een schoolproject, zegt ze: „It's a project for school. It’s only for me.” Volgens PowNed was deze undercoveractie nodig omdat de omroep niet welkom is in het asielzoekerscentrum. Volgens de rechter had het gesprek echter ook buiten het centrum, met 'open vizier' kunnen plaatsvinden.

Pieters stelt de Syriërs vragen over religieuze verschillen, de vrije Nederlandse seksuele moraal en homoseksualiteit. Pieters spreekt meer dan een uur met de vluchteling en twee vrienden. Van dat gesprek worden de volgende dag, 1 oktober, fragmenten getoond in Studio PowNed waarin de vluchteling zijn afschuw van homoseksualiteit uitspreekt en vertelt dat hij last had van opzwollen testikels door langdurige onthouding. Op de Facebookpagina van PowNed wordt het filmpje een miljoen keer bekeken en overgenomen door Arabische en andere internationale media.

Zijn huwelijk staat onder druk

De vluchteling stelt dat zijn reputatie is geschonden en dat zijn recht op een familieleven is aangetast. Zijn huwelijk zou als gevolg van de fragmenten onder druk staan (zijn verloofde woont nog in Syrië) en familieleden zouden het contact hebben verbroken. Zijn advocate Channa Samkaldenzei in De Stentor: „ PowNed wilde gewoon vermakelijke tv maken en deed dat over de rug van mijn cliënt”.

Studio PowNed (en voorganger PowNews) komen voort uit website GeenStijl en hebben een soortgelijk profiel: nieuws vermengd met humor, amusement en opinie van een rellerig rechtse signatuur. PowNed strijdt voor de pluriformiteit van de journalistiek, legde Weesie uit in Studio Powned. „Wij zijn geen NOS en de NOS is geen PowNed”, zegt hij. „Wij gaan nou eenmaal wat verder in onze berichtgeving dan de NOS, maar dat wil niet zeggen dat je ons monddood moet willen maken.”

Weesie vindt dat andere media meedoen aan een goednieuwshow, als het om vluchtelingen gaat. „Zo wordt alles met de mantel der liefde bedekt, en ik vind dat je daar toch wel je vraagtekens bij mag zetten.”