Opnieuw warmterecord. Als dit trend is, dan is het 'catastrofaal'

Presentatie over de gevolgen van stijgende temperaturen tijdens de klimaattop in Parijs. Foto Jose Rodriguez / EPA

Opnieuw een record. De gemiddelde temperatuur op aarde was in november niet eerder zo hoog als vorige maand. De temperatuur lag maar liefst 1,05 graden Celsius hoger dan het langjarige gemiddelde van in november in de periode 1951-1980. Dat is hoger dan sinds de industrialisatie aan het eind van de negentiende eeuw begon.

Volgens satellietmetingen van de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA is het de tweede maand op rij dat de gemiddelde wereldtemperatuur ruim een graad hoger ligt dan normaal. Het vorige record stamt uit 2007, toen de afwijking 0,97 graden was.

Al eerder werd voorspeld dat 2015 het warmste jaar zal worden sinds het begin van de metingen. Met de nieuwe records van de afgelopen maanden – en de opvallend hoge huidige temperatuur in Europa – lijkt de marge wel heel hoog te worden.

Dit is het foto onderschrift

Volgens klimaatwetenschapper Hans Joachim Schellnhuber, directeur van het klimaatinstituut in Potsdam, kan de hoge temperatuur deels verklaard worden door het weerfenomeen El Niño, een tijdelijke opwarming van het oceaanwater dat ook invloed heeft op de landtemperaturen. Maar hij is toch geschrokken van de grootte van de afwijking.

De stijgende lijn in bekende grafieken over de ontwikkeling van de gemiddelde temperatuur op aarde gaan volgens Schellnhuber over een stijging van enkele honderdste graden per jaar. ,,Als er sprake is van een trend, zou dat catastrofaal zijn”, aldus Schellnhuber, die vorige maand een lezing gaf in Haarlem.

Hans Joachim Schellnhuber eerder dit jaar Foto Ralf Hirschberger / AP

Dat zou volgens hem betekenen dat de opwarming aan het eind van de eeuw veel hoger uitkomt dan tot nu toe werd gedacht. ,,Dat zou onvoorstelbaar zijn.”

Op de zaterdag afgesloten klimaattop in Parijs is afgesproken dat de temperatuur wereldwijd niet meer dan 2 graden boven het gemiddelde mag uitkomen, toen nog niet massaal fossiele brandstoffen werden gebruikt. Bovendien willen de landen streven naar een maximale stijging van anderhalve graad. In dit tempo zouden geen van beide doelen gehaald kunnen worden.