‘Krankzinnige’ eis tegen Poch

Piloot Julio Poch zit al zes jaar in een Argentijnse cel. Gisteren hoorde hij levenslang tegen zich eisen.

Poch in de rechtbank in 2012. Foto Niels Wenstedt/ANP

Vier jaar al duurt het strafproces in Buenos Aires tegen de van moord beschuldigde Nederlands-Argentijnse voormalige Transaviapiloot Julio Poch. Vorige week, op de laatste dag dat de Argentijnse president Cristina Kirchner in functie was, formuleerde het Argentijnse Openbaar Ministerie (OM) volgens advocaat Geert-Jan Knoops „in een kwartiertje” de strafeisen tegen de verdachten.

Poch en 51 medeverdachten moeten volgens aanklaagster Mercedes Soiza Reilly levenslang krijgen. Vier andere verdachten hoorden jarenlange celstraffen eisen.

Poch (63) woonde de plotselinge ontknoping niet bij. Hij volgde het requisitoir vanuit de gevangenis via een videoverbinding. Poch noemt het „compleet krankzinnig” dat hij een levenslange celstraf zou moeten krijgen wegens betrokkenheid bij de uitvoering van zogeheten dodenvluchten onder de junta die van 1976 tot 1983 in Argentinië regeerde. Alleen omdat zijn voormalige collega’s hem slecht begrepen na een „onschuldig afterdinnergesprek” dat zich twaalf jaar geleden op Bali heeft afgespeeld.

Op 22 september 2009 werd Poch gearresteerd op de luchthaven van Valencia in Spanje. Poch, die sinds 1988 in Nederland woonde en werkte, maakte als gezagvoerder bij Transavia de laatste vlucht voor zijn pensionering. Hij werd op verzoek van de Argentijnse justitie aangehouden.

De arrestatie volgde op verklaringen van Nederlandse collega’s. Zij beweerden dat Poch in 2003 tijdens een etentje op Bali had verteld dat hij zelf een rol had gespeeld in de dodenvluchten. Het Nederlandse OM bracht Argentinië hiervan in 2008 op de hoogte. Via Spanje verdween Poch in Argentinië achter de tralies. Daar zit hij dus al meer dan zes jaar.

Operatie Zeemeermin

In september maakte het Argentijnse OM al duidelijk Poch schuldig te achten. De officieren van justitie schermden met documenten waaruit zou blijken dat Poch actief was in Operativo Sirena (Operatie Zeemeermin), waarin het Argentijnse en Paraguayaanse leger samenwerkten. De Argentijnse justitie zei ook te kunnen bewijzen dat Poch wel in staat was met transportvliegtuigen te vliegen. Dergelijke toestellen zouden door het militaire bewind zijn gebruikt om duizenden mensen („subversieven”) uit de lucht in zee te werpen. Poch ontkent betrokkenheid en zegt als jachtvlieger nooit in staat te zijn geweest transporttoestellen te vliegen.

Advocaat Knoops noemt het „onvoorstelbaar” dat tegen Poch levenslang is geëist zonder dat er bewijs voorligt. „Voor Poch, die ik maandag sprak, is dit een enorme klap. Toch hebben wij nog steeds vertrouwen in de enige juiste uitkomst in deze zaak: vrijspraak.”

Ook bij het Nederlandse OM, dat heeft meegewerkt aan de ‘uitlevering’ van Poch via Spanje aan Argentinië in de veronderstelling dat hij een eerlijk en transparant proces zou krijgen, wordt de strafzaak met enige verbazing gevolgd. „Er was voldoende materiaal om Poch als verdachte aan te merken. Het proces verloopt nogal eigenaardig, maar je kunt nog niet zeggen dat er geen eerlijk proces is”, zegt een aanklager.

Volgens Buitenlandse Zaken was niet bekend dat vorige week de eis tegen Poch zou komen. Er was niemand van de ambassade bij het proces.

Poch zelf denkt het slachtoffer te zijn van een politiek proces. Argentinië werd de afgelopen twaalf jaar geregeerd door Néstor Kirchner en daarna door zijn echtgenote Cristina. De regering vond het heel belangrijk om de militairen van de junta alsnog te berechten.

Sinds vorige week heeft Argentinië een conservatieve president, Mauricio Macri. „Hij staat voor onafhankelijke rechtspraak. Die is er twaalf jaar niet geweest”, aldus Poch.

Het strafproces wordt nu opgeschort wegens de zomervakantie. In februari komen vertegenwoordigers van de slachtoffers van de junta aan het woord. Daarna zullen advocaten namens de verdachten het woord voeren. De verwachting is dat de rechtbank op zijn vroegst pas over een half jaar vonnis wijst.