John Boyega om de herinnering aan Jar Jar Binks te verdrijven

De trailers wekten zo’n vermoeden, en het klopt: The Force Awakens is de politiek correctste Star Wars ooit. De uitverkorene in wie ‘de kracht sterk is’ is ditmaal een vrouw, Rey. Haar liefje, de gedeserteerde Stormtrooper Fin, is zwart. De huidskleur van held Fin, gespeeld door de Britse acteur John Boyega, viel vooraf niet overal goed: racisten riepen na de eerste filmtrailer op tot een boycot, in China werd zijn gelaat op filmposters zo klein mogelijk gemaakt. „Wen er maar aan”, reageerde Boyega strijdlustig.

Star Wars heeft iets recht te zetten: met name na The Phantom Menace (1999) zit de filmserie in het verdachtenbankje. Geestelijk vader George Lucas kreeg toen felle kritiek op personage Jar Jar Binks, een rastafari-alien die een koddig soort ebonics sprak. Slavendrijver Watto die ‘alleen om geld geeft’ leek met zijn stoppels en haakneus op Joodse karikaturen uit Der Stürmer. De eerste Star Wars in 1977 was al zo arisch dat regisseur John Landis tegen Lucas grapte: „Zeg George, is iedereen in de ruimte blank?” Het vervolg, The Empire Strikes Back, had wel een zwart personage: ruimtepooier Lando Calrissian die zijn oude vriend Han Solo voor geld verraadt, al betert hij later zijn leven. Samuel L. Jackson leek als Jedi Mace Mindu ingehuurd om een raciaal quotum te vullen en functionele zinnen te spuien.

Probleem met fantasywerelden: wie met westerns en koloniale avonturen opgroeide, vult ze soms onbewust met raciale stereotypen - ook een gewezen hippie als Lucas. Het werd sport ze te ontdekken in Star Wars. Zijn de laffe, geraffineerde gluiperds van de Trade Federation geen Chinezen? Hun accent is ernaar. En Jabba de Hutt dan? Een oosterse sultan, met prinses Leia als zijn blanke slavin in zilverbikini.

Commentator Melissa Harris-Perry wist onlangs op zender MSNBC zeker dat Star Wars tot het bot racistisch is omdat de gemaskerde Darth Vader - gehuld in zwart! - de bas van zwarte acteur James Earl Jones heeft zolang hij slecht is, maar blank blijkt als hij het goede kiest. Erg vergezocht, maar de verdenking is er en Lucas voelde zich aangesproken: dat hij in 2012 de speelfilm Red Tails financierde, over zwarte gevechtspiloten, werd geïnterpreteerd als een soort boetedoening. Dat opvolger J.J. Abrams kiest voor een regenbooguniversum met zwarte held en interraciale liefde, is wijs. Al was het maar om Jar Jar Binks te vergeten.