J.J. Abrams: filmmogol in fankleding

Regisseur J.J.Abrams

Hoe regisseert Star Trek-regisseur de nieuwe Star Wars film?

Foto © 2015 & TM Lucasfilm Ltd

Hoeveel filmmakers kunnen het hem nazeggen? Dat ze zowel het Star Trek-universum nieuw leven inbliezen als Star Wars mocht reanimeren? Was je niet altijd óf Trekkie óf Star Wars-fan? Was dat niet de laatste intergalactische strijd, groter nog dan die van Batman versus Superman?

Bij J.J. Abrams doen dat soort tegenstellingen er niet meer toe. Hij maakte naam als producent van de tv-serie Lost. Trad vervolgens beurtelings op als scenarist, regisseur en producent van Mission: Impossible-films. Bracht in 2011 een liefdevolle hommage aan de films van Steven Spielberg met Super 8. Abrams kent zijn blockbusters, leeft in een popcultureel continuüm waar je van alles tegelijk fanboy kan zijn.

In het laatste nummer van het Amerikaanse blad Wired werd hij alvast de erfgenaam van zowel Spielberg als Star Wars-vader George Lucas genoemd. Maar J.J. Abrams is ook het prototype van de filmmogol anno 2015: een radar voor popcultuur, zakelijk gehaaid, maar met een nerdy Clark Kent-bril om zich allereerst als fan te presenteren. De schrijvers van Wired meldden met een zucht van verlichting dat het kantoor van de 49-jarige filmmaker eruitzag als de slaapkamer van een schooljongen, volgepakt met memorabilia en ‘action figures’. Dat hij vooral andermans ideeën slim uitvoert doet er niet toe, werkt misschien zelfs in zijn voordeel. ‘Rebooten’ is het nieuwe origineel.

Toen begin 2013 bekend werd dat J.J. Abrams de zevende Star Wars-film zou gaan regisseren, reageerden de fans mild. En zoals ieder productieteam van strip-, superhelden- en franchisefilms weet: het zijn de fans die via sociale media de boel regisseren. Met een fan in huis kon er niet veel misgaan: geen overijverige auteur-regisseur die er zijn stempel op wilde drukken . De belangen zijn te groot voor experimenten, en de fans moeten gepaaid worden. In de komische documentaire The People vs. George Lucas (2010) is te zien hoe de bedenker van de originele Star Wars door zijn fans de maat werd genomen. De film vraagt zich af in hoeverre Star Wars nog wel het ‘artistieke eigendom’ van Lucas zelf is nu het zo’n immens sociaal en cultureel fenomeen. De impact van Star Wars is namelijk enorm: internet staat vol met fan-films. Om in de gaten te houden wat er met de erfenis gebeurt, schreef Lucasfilm begin deze eeuw een fan fiction-competitie uit, waardoor er nu dus legale en illegale fanfilms bestaan. Abrams zal met The Force Awakens het antwoord moeten geven of er Star Wars is na George Lucas. In hoeverre Abrams zelf bij de volgende twee delen van de trilogie betrokken blijft, is onduidelijk. Hoewel de regisseurs voor de delen acht en negen al bekend zijn (Rian Johnson en Colin Trevorrow, bekend van Breaking Bad en Jurassic World) weten we dat dat in Hollywood niets betekent. Dat de race nog niet gelopen is, bleek toen Abrams zelf in een interview verklaarde Ava DuVernay een geschikte regisseur voor een vervolgdeel te vinden. DuVernay is bekend van Martin Luther King-film Selma en activist voor vrouwen en zwarten in Hollywood. Star Wars heeft al een vrouwelijke producent en hoofdrolspeler: een vrouwelijke regisseur zou dat afmaken.