Harde kritiek Kamer op rol Rutte in Teevendeal

Zijlstra (VVD) neemt geen afstand van Rutte en verdedigt ook handelen partijgenoten Van der Steur en Dijkhoff.

Premier Mark Rutte, Minister Ard van der Steur van Veiligheid en Justitie en Staatssecretaris Klaas Dijkhoff van Veiligheid en Justitie tijdens het debat in de Tweede Kamer over het rapport van de commissie-Oosting. Foto ANP / Valerie Kuypers

De Tweede Kamer is woensdag in het Kamerdebat over het rapport van de commissie-Oosting zeer kritisch op de rol van premier Rutte in de gang van zaken rond de Teevendeal. CDA-leider Sybrand Buma stelde dat Rutte “het beschermen van het VVD-belang” in de hele kwestie “boven het belang van het goed informeren van de Tweede Kamer” stelde. “Een goede premier is de hoeder van de rechtstaat”, zei Buma, “niet de hoeder van Fred Teeven. Niet van Ivo Opstelten, van Ard van der Steur, of Klaas Dijkhoff.”

De Kamer debatteerde vanaf 14.00 uur met premier Mark Rutte (VVD), minister Ard van der Steur (Veiligheid en Justitie, VVD) en staatssecretaris Klaas Dijkhoff (Veiligheid en Justitie, VVD) over het vorige week gepresenteerde rapport van de commissie-Oosting, die de ‘Teevendeal’ onderzocht. De Teevendeal is de omstreden schikking met drugscrimineel Cees H., die toenmalig officier van justitie Fred Teeven, momenteel VVD-Kamerlid, in 2000 sloot. De commissie-Oosting vindt de schikking niet in proportie. Naast het oordeel over de schikking staat in het debat vooral het handelen van Rutte, Van der Steur en Dijkhoff centraal: informeerde Rutte de Kamer telkens zo goed als van hem mocht worden verwacht? En hoe zit het met Van der Steur en Dijkhoff, die in maart als Kamerlid betrokken waren bij het opstellen van een, achteraf gezien, foutief persbericht van toenmalig minister Opstelten?

SP-leider Emile Roemer signaleerde een ‘VVD-complot’ in deze zaak, refererend aan de betrokkenheid van een groot aantal prominente VVD’ers. D66-leider Alexander Pechtold hekelde de rol van de hoofdrolspelers, die “de rechtsstaat én de democratie in z’n hemd [hebben] gezet”. Hij sprak van een “doofpotsfeer” rond de vraag hoeveel Cees H. precies van Teeven meekreeg en was “onthutst” door het gedrag van de VVD:

“Politieke moraliteit staat niet als eerste op het netvlies. Het heeft er alle schijn van dat de VVD zijn positie als regeringspartij zo ongehinderd mogelijk heeft willen benutten.”

GroenLinks-fractieleider Jesse Klaver betreurde het dat er na het verschijnen van het rapport-Oosting en de persconferentie van de premier vorige week “nog altijd mist blijft hangen over de informatievoorziening aan het parlement en over de rol van de premier.” ChristenUnie-fractieleider Gert-Jan Segers vond het “buitengewoon zorgwekkend” dat Rutte vrijdag op zijn persconferentie suggereerde dat de Staat misschien toch meer baat had gehad bij de Teevendeal dan tot nu toe bekend was. Hij eiste openheid van zaken van Rutte.

Zijlstra verdedigt Van der Steur en Dijkhoff

Pechtold (D66) vroeg VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra of hij ook is geschrokken van de bemoeienis van toenmalig Kamerleden Van der Steur en Dijkhoff met het opstellen van een opmerkelijk persbericht van minister Opstelten. Daarin werd „goed journalistiek speurwerk” van Nieuwsuur – zoals de commissie-Oosting het omschrijft – keihard tegengesproken. In een conceptversie van het persbericht stond nog dat ambtenaren niet wisten „dat een bedrag van 4,7 miljoen gulden aan H. is overgeboekt”. In de definitieve versie is het bedrag geschrapt, op advies van Van der Steur en Dijkhoff.

Veel partijen vinden dat Van der Steur en Dijkhoff destijds, terwijl ze Kamerlid waren, hebben geholpen de Kamer verkeerd te informeren. Zijlstra is van mening dat Van der Steur en Dijkhoff juist hebben helpen voorkomen dat de Kamer verkeerd zou worden geïnformeerd door voor voorzichtigheid in de informatievoorziening te pleiten.

Zijlstra concludeerde dat er in de hele gang van zaken rond de Teevendeal “veel is misgegaan” en “daar ben ik van geschrokken”, aldus Zijlstra. Hij wilde geen afstand nemen van premier Rutte, die vrijdag op zijn persconferentie in het midden liet of hij van mening is dat de deal die Teeven met Cees H. sloot inderdaad zo’n slechte was. Zijlstra zegt over de schikking zelf dat dit inderdaad “geen goede deal” was, maar “kan niet beoordelen” over er wellicht meer tegenover stond.

Volg ook ons liveblog over het debat, met al het laatste nieuws.