Brussel wil nieuwe grenswacht oprichten

Een grenswacht van 1.500 man die tegen de zin van een lidstaat de grenzen gaat bewaken als een meerderheid van andere EU-landen vindt dat zo'n land het zelf niet meer aankan. Dit verstrekkende voorstel van de Europese Commissie bespreken de EU-leiders de komende twee dagen tijdens een nieuwe top in Brussel.

Volgens Frans Timmermans, de tweede man van de Commissie, is het gezamenlijk onder controle krijgen van de Europese buitengrenzen essentieel om het vrije reizen binnen de Schengenzone overeind te houden. „In een zone voor vrij reizen zonder binnengrenzen moet het controleren van de Europese buitengrenzen een gezamenlijke verantwoordelijkheid zijn”, aldus Timmermans.

Het is zeer de vraag of alle lidstaten hier zo over denken. Het onvrijwillig toelaten van buitenlandse grenswachters op het eigen grondgebied zou een grote inbreuk zijn op de nationale soevereiniteit. Vooral Italië en Griekenland zullen zich moeten beraden. Het onvermogen van deze landen om de massale toestroom van migranten in goede banen te leiden, onder meer door ze niet allemaal te registeren, is de reden voor het vergaande voorstel. Griekse Europarlementariërs reageerden in eerste instantie afwijzend. Ook vanuit Oost-Europa is er bezwaar tegen het onvrijwillige karakter van het plan. Mogelijk besluiten de EU-landen dat de nieuwe grenswacht alleen op uitnodiging kan worden ingezet.

Het budget zou aanzienlijk hoger worden dan dat van het huidige agentschap voor grensbewaking, Frontex. Dat treedt vooral coördinerend op. Frontex beschikt jaarlijks over 114 miljoen euro en heeft 400 medewerkers in dienst. De nieuwe grenswacht zou uiteindelijk jaarlijks 322 miljoen euro krijgen. De 1.500 grenswachten moeten binnen enkele dagen inzetbaar zijn. De dienst zou ook moeten beschikken over een afdeling die migranten direct kan terugsturen als zij niet voor asiel in Europa in aanmerking blijken te komen.