Asielzoekers op een zichtlocatie langs de A15

Het schoot niet op met de aanleg van een bedrijvenpark in de Betuwe. Nu wil de gemeente er een azc bouwen, tot schrik van de buurt.

Op diverse plekken in de buurt van het bedrijventerrein Hondsgemet zijn uitingen van protest te zien tegen de komst van een azc met plaats voor 1.500 asielzoekers. Hondsgemet ligt langs snelweg A15 en de Betuwelijn. Foto's Imara Angulo Vidal

Henri Bron kan wel huilen. Zestig jaar al heeft zijn familie hier, aan de rand van Geldermalsen, een aannemersbedrijf voor aanleg en onderhoud van groenvoorzieningen. Zijn moeder is op deze plek geboren. En vandaag de dag hebben Henri en zijn neef en mededirecteur Thijs Bron 120 werknemers in dienst, en werken ze vanuit moderne bedrijfspanden waarvoor ze jaren op de vergunningen hebben gewacht.

Bron weet dat ze eens hun uitzicht over het grasland zullen kwijtraken. De omringende grond is van de gemeente Geldermalsen, en bedoeld voor uitbreiding van het bedrijventerrein Hondsgemet, langs de A15. Maar dat kan nog jaren duren, want de percelen verkopen niet goed.

Lees ook: Geldermalsen dicht financieel gat met een azc

Vorige week lag daar opeens een uitnodiging van de gemeente, waarin „een belangrijke ontwikkeling” werd aangekondigd. Ze kregen in een gesprek op het gemeentehuis te horen dat burgemeester en wethouders hadden ingestemd met de komst van 1.500 vluchtelingen. De plaats van het te bouwen asielzoekerscentrum: de twaalf hectare gras die zich aan alle kanten om hun bedrijf bevindt. Bron: „Ik dacht alleen maar: dit kan niet waar zijn.”

Waarom juist hier, op een plek waar ondernemers zich moeten vestigen, vraagt Bron zich voor het raam van het kantoor af. Hij wijst op de woningen van De Plantage, een nieuwbouwwijk in aanbouw, aan de andere kant van de weg. Daar is veel meer ruimte, daar kun je d’r wel 30.000 vestigen, zegt hij. Want Bron is absoluut niet tegen hulp aan vluchtelingen. „Wij zijn ook mensen.”

Boekhouder Johan Beers legt de kaart van Hondsgemet op tafel. Hoe ziet de gemeente de ontsluiting straks voor zich? „Hier draaien altijd machines, vanaf vijf uur ’s ochtends gaan onze mensen op pad”, zegt Beers. Hij telt nu al 500 „voertuigbewegingen” per dag over de doodlopende weg naar het bedrijf en enkele woningen.

Overhaaste beslissingen

Een halve kilometer verderop, in het kraaknieuwe hoofdkantoor van verpakkingsbedrijf Tallpack, weet de inderhaast aangewezen woordvoerster Loes Floor niet wat haar overkomt. „Dit is het belangrijkste naoorlogse besluit van Geldermalsen. De dingen gaan hier niet al te snel, en nu moet opeens in drie dagen de kogel door de kerk. Dat heeft ons overvallen”, zegt zij namens de Coöperatieve Vereniging Hondsgemet, die opkomt voor de bedrijven die zich de afgelopen jaren op de zichtlocatie langs de A15 hebben gevestigd.

De ondernemers zijn bang dat Geldermalsen overhaaste beslissingen neemt omdat er geld verdiend kan worden. Het bedrijventerrein hangt al jaren als een molensteen om de nek van de gemeente, die veel te enthousiast grond kocht van agrariërs om Geldermalsen op te stoten in de vaart der volkeren. Als er geen azc – of anders creatieve oplossing – komt, moet de gemeente op korte termijn 12,5 miljoen euro afboeken.

De financiële motieven staan ook met zoveel woorden in het voorstel van het college aan de gemeenteraad. „Dit zal de komende tien jaar voor de grondexploitatie van de gemeente een positief effect hebben”, staat daarin. De gemeente, overvallen door alle ophef, gaat gerichte vragen over de relatie tussen financiële tekorten en het AZC uit de weg. Een woordvoerder houdt zich op vragen van NRC op de vlakte.

Financiële gat

„We zijn bang dat het ene financiële gat wordt gedicht met het volgende”, zegt Floor. En ze laat de brief zien die maandag naar de gemeenteraad is gestuurd: „Gezien de negatieve ervaringen van de gemeente Geldermalsen met haar actieve grondbeleid, doet het college er goed aan zich niet nogmaals de rol van ondernemer aan te meten zonder dat de financiële gevolgen en bijbehorende risico's goed in beeld te brengen.”

Want daar lijkt het allemaal om te draaien, zegt VVD-raadslid Edwin Loeff bij het tankstation dat uitkijkt over de toekomstige azc-locatie. Loeff, in het dagelijks leven projectontwikkelaar, heeft daarnaast interesse in arbeidsmigratie en bestuurlijke processen.

„Het is een slechte zaak dat de burgemeester zich zo nadrukkelijk uitspreekt voor het azc. En dat de wethouder de financiële problemen van Geldermalsen koppelt aan de asielproblematiek”, zegt Loeff, terwijl achter hem truckers zich tegoed doen aan broodjes bal en kroketten met mayo. „Die vooringenomenheid en haast vervuilt het debat. Waarom zouden we hier niet rustig kunnen beslissen?”

Loeff, de ondernemers van Hondsgemet en vele omwonenden zetten in op inspraak en verzet. Spandoeken met teksten als ‘AZC Nee’ hangen in de wijde omgeving in weilanden, langs wegen en op rotondes. De moraal: 1.500 vluchtelingen is te veel voor een dorp in de Betuwe met zo’n 11.000 inwoners.

 

Veel meer mensen dan in de zaal passen hebben zich aangemeld voor de beslissende raadsvergadering van woensdag, laat de gemeente weten. Op Facebook roepen tegenstanders elkaar op toch te komen, om buiten hun stem te laten horen. Net als eerder in het Brabantse Steenbergen lopen de emoties hoog op. Burgemeester Miranda de Vries (PvdA) is bedreigd. Zij heeft een radiostilte ingelast tot woensdag.

De tegenstanders van het azc vragen zich af waar de haast van het college vandaan komt. Het antwoord lijkt te staan in een uitgelekt berichtje van Ed Goossens, raadslid van coalitiepartij Dorpsbelangen, aan Lourens van Bruchem, fractievoorzitter van coalitiepartij SGP. Goossens spreekt daarin van de „snellepijnmethodiek”.