Amerikaanse centrale bank verhoogt rente

Volgens verwachting gaat de Amerikaanse rente met 0,25 procent omhoog.

De president van de Amerikaanse centrale bank Fed Janet Yellen. Foto Jim Lo Scalzo/EPA

De Amerikaanse centrale bank verhoogt zoals verwacht het rentepercentage met een kwart procentpunt. Het is voor het eerst sinds 2006 dat de Federal Reserve de rente laat stijgen.

Twitter avatar federalreserve Federal Reserve Federal Open Market Committee statement: https://t.co/NewOjyUBxq #FOMC

De Fed, officieel het stelsel van centrale banken in de Verenigde Staten, verhoogt haar belangrijkste rentetarief met een kwart procentpunt, van tussen de 0 en 0,25 procent naar tussen de 0,25 en 0,5 procent. De Fed werkt met een ‘doelrente’. Met kleine aankopen op de geldmarkt zorgt de centrale bank ervoor dat commerciële banken een rente tussen een vastgestelde boven- en ondergrens moeten betalen.

Het Fed-bestuur “oordeelt dat er dit jaar aanzienlijke verbetering is geweest in de omstandigheden op de arbeidsmarkt” en “heeft er redelijkerwijs vertrouwen in dat de inflatie op de middellange termijn zal stijgen tot haar doelstelling van 2 procent”, aldus een verklaring vlak na het besluit.

Toch blijft de Fed ook voorzichtig. De Federal Reserve legt zich nadrukkelijk niet vast op het tijdstip van verdere renteverhogingen. Het bestuur “verwacht dat de economische omstandigheden zich zullen ontwikkelen op een manier die alleen geleidelijke verhogingen in de federal funds rate (het belangrijkste rentetarief) rechtvaardigen”.

Toelichting

In een toelichting op het rentebesluit verklaarde de voorzitter van de centrale bank, Janet Yellen, dat de verhoging vooral niet overschat moet worden:

“De Amerikaanse economie en arbeidsmarkt herstellen zich, waardoor het tijd is voor een hogere rente. Langer wachten zou kunnen leiden tot het gevaar dat overhaast ingegrepen moet worden om overhitting van de economie te voorkomen.”

Onze redacteur Mark Beunderman op Twitter:

Twitter avatar markbeunderman Mark Beunderman “Belang van de renteverhoging van vandaag moet niet worden overschat”, zegt Yellen. Monetair beleid Fed blijft soepel.

Yellen zei dat de Fed bewust niet langer wilde wachten met de renteverhoging, zoals ze in september nog deed.

“Als we (de verhoging) te lang zouden uitstellen, zouden we het risico lopen dat we onze doelen voorbij schoten, en dat we dan abrupt het monetair beleid veel strakker zouden moeten maken. Dan zouden we het risico lopen de economie in een recessie te duwen.”

Maar “geleidelijk” was het sleutelwoord van haar persconferentie. Verdere renteverhogingen zouden alleen “geleidelijk” plaatsvinden. Als de economische data zouden verslechteren, zou dat zeker reden zijn om te “pauzeren”.

De Fed-bestuursleden hebben uiteenlopende opvattingen over hoe snel de rente weer zal oplopen, zo blijkt uit prognoses die de Fed woensdag publiceerde. De voorspelde Fed-rente ligt tussen de 1,75 en 3,5 procent in 2017.

Geen verrassing

De renteverhoging was alom verwacht. Na de Fed-vergadering van juni dit jaar zinspeelde de voorzitter van de centrale bank, Janet Yellen, al op een verhoging later dit jaar. Sinds de val van de zakenbank Lehman Brothers in 2008 staat de Amerikaanse rente historisch laag.

20151217ECO_FED_IG98

Inmiddels té laag voor een economie die goed draait, zo besloot het Fed-bestuur woensdag. De Amerikaanse economie groeide in het derde kwartaal van dit jaar met 2,1 procent (ter vergelijking: de eurozone groeide met 0,3 procent). De werkloosheid daalt al jaren en bedraagt nu 5 procent (eurozone: 10,7 procent).

Als de rente te laag blijft, blijft lenen te goedkoop en kan de economie oververhit raken. Voor de crisis stond de rente nog boven de 5 procent.

Opsteker Yellen

Alle leden van het bestuur stemden vóór de beslissing. Dit is een opsteker voor Yellen, die de voorbije maanden te maken had met publiekelijk geuite meningsverschillen over de renteverhoging onder de bestuursleden.

Dubbel mandaat

De Fed heeft een dubbel mandaat: zij moet de werkloosheid bestrijden en de inflatie rond de 2 procent zien te houden. De inflatie in de Verenigde Staten is weliswaar heel laag – 0,5 procent de voorbije twaalf maanden – maar die kan gaan oplopen als de lonen gaan stijgen nu de werkloosheid zo laag is, zei Fed-voorzitter Yellen twee weken geleden. Als je de (zeer lage) energieprijzen niet meerekent, is de inflatie al 2 procent.

Discussie

Er was de voorbije maanden veel discussie over de rente in de VS. In september nog zag de Fed af van een renteverhoging omdat de groeivertraging in landen als China de Amerikaanse economie dreigde te raken.

In opkomende landen wordt de Amerikaanse renteverhoging gevreesd. In Aziatische en Latijns-Amerikaanse landen hebben burgers en bedrijven voor het goedkopere rentetarief geleend in dollars. Nu moeten zij ineens meer rente betalen.