Strafhof heropent zaak tegen oud-medewerkers Milosevic

De twee oud-medewerkers van Milosevic waren in 2013 vrijgesproken vanwege gebrek aan bewijs.

De twee voormalige kopstukken van de Joegoslavische geheime dienst Jovica Stanisic (linksachter) en Franko Simatovic (rechtsachter) tijdens hun proces in 2013 in Den Haag. Foto Martijn Beekman/AP

Het Joegoslavië-tribunaal in Den Haag gaat een nieuwe rechtszaak beginnen tegen Jovica Stanisic en Franko Simatovic, twee voormalige medewerkers van de oud-Servische leider Slobodan Milosevic. Daarmee vernietigt het Strafhof een eerder oordeel uit 2013 waarin de twee, die verdacht werden van oorlogsmisdaden, werden vrijgesproken wegens gebrek aan bewijs.

Tegen die uitspraak ging de aanklager in beroep omdat er fouten zouden zijn gemaakt tijdens het proces. Zo zou de strafkamer niet voldoende hebben toegelicht hoe het tot de beslissing kwam dat de twee verdachten niet wilden dat er misdaden gepleegd zouden worden. Ook zouden de rechters tot het oordeel zijn gekomen dat de acties van Stanišic en Simatovic niet specifiek gericht waren op het plegen van misdaden, maar is dat volgens de aanklager niet nodig om toch strafbaar te hebben gehandeld. Het tribunaal gaat daar nu grotendeels in mee en heeft daarom om een heropening van de rechtszaak gevraagd.

Tegen de twee mannen, beiden in de zestig, is een nieuw arrestatiebevel uitgevaardigd. Jovica Stanišic (64), die wordt gezien als de vroegere rechterhand van president Milosevic, was van 1991 tot 1998 de baas van de staatsveiligheidsdienst. Franko Simatovic (65), alias Frenki, was zijn plaatsvervanger en de eerste commandant van de Rode Baretten, een geheime eenheid van de Servische politie.

Vrijgesproken in 2013, vrijgelaten in 2008

De mannen werden in 2003 gearresteerd en naar Den Haag gebracht vanwege hun betrokkenheid bij etnische zuiveringen in de oorlogen in Kroatië en Bosnië (1991-1995). De gewelddadige militaire acties die de toenmalige staatsveiligheidsdienst liet uitvoeren waren volgens de aanklager georganiseerd en gefinancierd door Stanišic en Simatovic.

De rechtszaak begon in 2008. Datzelfde jaar werden beide mannen vrijgelaten vanwege de slechte gezondheidstoestand van Stanišic. Daarvan profiteerde ook Simatovic. Stanišic heeft last van een chronische darmontsteking.

De mannen werden vervolgens vrijgesproken in 2013, al was de uitspraak van de rechters niet unaniem. Het tribunaal constateerde dat de acties in Kroatië en Bosnië mede werden georganiseerd door de twee kopstukken van de Joegoslavische geheime dienst. De rechters achtten ook bewezen dat daar op grote schaal misdaden werden gepleegd, zoals moorden, seksueel misbruik en deportaties.

Maar de strafkamer achtte niet bewezen dat Stanisic en Simatovic het bevel tot deze misdaden hadden gegeven of dat zij wilden dat deze misdaden zouden worden gepleegd. Tevens hadden Stanisic en Simatovic niet de leiding bij de operaties in de buurlanden.