Sprookjesboek voor volwassenen

Ze werden gewaarschuwd. „Ga niet oostwaarts. Te druk, blijf in Erbil.” Toch gaan fotograaf Nicole Franken en journalist Anneke de Bundel juist naar het oosten, naar Akre en Choman vlak bij de grens met Iran. Het personeel van het ministerie van Toerisme van Koerdistan teleurgesteld achterlatend in de hoofdstad. Maar het blijkt een goede keus, in Akre ontmoeten ze een onderdrukt, maar gastvrij volk en maken ze Noroez mee (zie foto), een traditionele feestdag voor Koerden waarop met een fakkeltocht het nieuwe jaar wordt ingeluid.

En zo gaat het bij alle zes de reisverslagen die in Over elfjes en kogelgaten staan. Berichten uit een vergeten landschap luidt de ondertitel, maar het had ook kunnen heten: Ga hier vooral niet naartoe. In Bosnië glipt het duo een verlaten fabrieksterrein op, terwijl hun gidsen hen argwanend nakijken. „Als jullie opgepakt worden, trekken we onze handen van jullie af.” En in IJsland ontstaat het plan 150 kilometer per uur te rijden, 60 kilometer te hard, in de hoop opgepakt te worden door de plaatselijke politie. Die zouden namelijk handboeien met Hello Kitty-stickers hebben. Het plan mislukte.

Hun belevenissen leggen Franken en De Bundel vast in tekst en beeld. De verhalen zijn persoonlijk en komisch. Ze gaan in discussie, worden soms net zo emotioneel als de mensen die ze ontmoeten en nemen geen blad voor de mond. ‘Hier en daar steekt een minaret als een fallus uit de stad omhoog’, schrijft De Bundel als ze Akre binnenrijden. De foto’s van Franken van landschappen vol rook en gepruttel en portretten die tussen het praten door geschoten lijken, passen er perfect bij. De lucht altijd grijs, bewolkt, onheilspellend. Alsof ze maar al te goed weten dat de richting die ze hebben gekozen niet de gebruikelijke is.