Column

Smart is bij nader inzien toch helemaal niet zo slim

Stop het internet in je mascara en noem jezelf slim. ‘L’Oréal onderzoekt het idee van smart make-up’, jubelt Marketing Magazine over poederdozen met trackingsysteem. Stop het internet in je badeend en voel jezelf smart. ‘Het drijft! Het kwaakt! Het zingt!’ jubelt Wall Street Journal over Edwin, de rubberen badeend met apps. Sluit Barbie aan op het internet en beschouw jezelf als verbonden. ‘Barbie krijgt een digitale make-over’, jubelt de BBC over de pop die gesprekken met je kinderen naar een server verstuurt.

O, de mensen zijn zo vindingrijk en zo slim. Je verbaast je erover dat er nog onbegrip is in de wereld van tegenwoordig. Mocht je op sommige dagen plots somber worden en bang zijn voor de slechtigheid van achterlijke groeperingen, bedenk dan hoeveel vooruitgang er is geboekt in deze eeuw van verbondenheid. Niet alleen je lippenstift en je badeend zijn aangesloten op de moderniteit, ook je portemonnee, je auto, je stad en je spaarlampen staan met elkaar in verbinding en zijn slimmer dan ooit. Er zijn kniesoren. Die schrijven dat Barbie is gebeten door een akelige ‘Poodle crypto-bug’. Ze zeggen dat Barbie het gebabbel met je kleuter verstuurt naar een cloud infrastructuur, waar virus Poodle al zit te wachten. Er zijn zeikerds die mopperen dat speelgoedfabrikant Vtech zojuist conversaties en foto’s van 4.8 miljoen gebruikers, onder wie 124.730 Nederlandse kinderen, door een indringer heeft laten stelen. Er zijn conservatieven die zeuren dat in alles wat je koopt opeens onaangekondigd een wifikaart zit waarmee de dingen zonder dat je het weet verbinding zoeken met de rest van de wereld.

Begrijp me niet verkeerd. Ik zeg niet dat het moderne verschijnsel van het internet zonder problemen is. Onze overheid – en dat is toch zeker de slimste partij van het land – heeft zelf ook last aansluiting te vinden; zoveel last zelfs dat er een commissie op is gezet. Op basis van haar rapport is vervolgens een bureau opgericht dat moet toezien op het geklungel met ambtelijke projecten en dat dus Bureau ICT Toetsing heet. Onlangs heeft dit BIT laten weten dat het ict-project rondom personenregistratie moeilijker bleek dan gedacht. Het gaat eerst nog een tijdlang meer geld kosten en daarna zal de software niet werken. Maar goddank laat noch de overheid noch de burger zich door zulk gesomber weerhouden. Is het ontwikkelen van software lastig en vereist het formuleren van de opdracht daartoe enige aandacht? Wat een geneuzel! We stoppen gewoon een slim kenmerk in de lippenstift van nietsvermoedende dames, plaatsen ambtelijke afstandsbediening in auto’s, zetten onze woonkamerverlichting achter een wachtwoord, maken ons medisch dossier toegankelijk voor terroristen, en huppakee, we zien wel waar het schip strandt.

Neem nu de koelkast. Of beter gezegd, neem de Samsung koelkast met wifinetwerk en 8 inch touch screen. Voor 3300 euro heb je een koelkast waarop je boodschappen kunt achterlaten voor je huisgenoten. En dat niet alleen. De ‘connected fridge', schreven de vakbladen vorig jaar, is ook voorzien van een Google kalender. Voor velen een enorme attractie. Koelkasteigenaar Hackbart schrijft: ‘We hebben een RSG309AARS en net als voor anderen was voor ons de Google kalender de belangrijkste reden om de koelkast te kopen.’

Alleen bleek de app ontworpen door een derde partij, veranderde Google kort na de aanschaf de API, kwam Samsung niet af met een update en dus dook op het productforum al snel een hartenkreet op: ‘Kan niet inloggen in de Google kalender op mijn Samsung koelkast.’

Eigenaren van de koelkast zaten sip achter hun ontbijtbar naar een lege kalender te staren. Had Samsung het product verlaten? Moesten ze een nieuw moederbord kopen? Waar was de broncode? Kon iemand de whizzkid opsporen die de app had ontwikkeld? Iemand? Ergens? Hallo?

Dit is nog maar het begin, schreef een van de koelkasteigenaren kritisch. Als straks alle grote bedrijven hun protocollen veranderen, werkt helemaal niets meer. Maar de andere koelkasteigenaren hadden geen zin in zoveel argwaan jegens het Internet der Dingen. Ga jij maar canasta spelen in het bejaardenhuis, knakker, dan verbinden wij onze hartmonitor wel aan Twitter. Het Internet der Dingen is slim, het is smart, het is nieuw.

Het Internet der Dingen is een kaartenhuis. Kluizenmaker Brinks maakte ooit de beste kluizen ter wereld, tot hij besloot als eerste slimme kluizen te gaan maken: toen was iedereen in een handomdraai binnen. Ja, natuurlijk, het drijft, het kwaakt, het zingt, de overheid is al net zo betoverd als wij allemaal en slingert alle steden integraal het internet op. Maar zolang je geen flauw idee hebt hoe het werkt, is slim worden behoorlijk stupide.