Orgaan gezocht: deze man vond een leverdonor via sociale media

De Canadese miljardair Eugene Melnyk, eigenaar van een bekend ijshockeyteam, zette zijn bekendheid in om een leverdonor te vinden. Veel boze reacties volgden.

Operatiekamer in het Academisch Medisch Centrum (AMC). Foto Koen van Weel / ANP

In zijn huis op het zonnige Barbados heeft de Canadese miljardair Eugene Melnyk (56) het koud. En hij voelt zich lusteloos. Zijn arts in Toronto vraagt hem naar Canada te komen voor onderzoek. Melnyk pakt zijn privéjet.

Zijn arts constateert leverfalen; met deze lever heeft hij nog maar een paar maanden te leven. Hij wordt boven aan de donorlijst gezet, maar de kans op een lever zou groter zijn als hij een levende donor zou vinden. Over zijn zoektocht naar een lever schreef journalist Nicholas Hune-Brown een aangrijpende longread, gepubliceerd door Toronto Life.

Terwijl Melnyk in het ziekenhuis ligt, neemt een goede vriend contact op met familie en vrienden. Een aantal is bereid te helpen, maar na onderzoeken blijkt geen van de gegadigden een match.

Inmiddels heeft Melnyk - eigenaar van het ijshockeyteam de Ottawa Senators - nog maar een paar dagen of maximaal weken te leven. The Senators houden een persconferentie en doen daarin een oproep: red hun club-eigenaar, doneer een deel van je lever. De oproep gaat viral, 560 reacties volgen en na screening blijken er twaalf matches te zijn. Binnen een week, op 14 mei 2015, vindt de operatie plaats.

Bij een levertransplantatie met een levende donor verwijdert een arts 20 tot 70 procent van de lever en transplanteert die bij de patiënt. De lever van de donor groeit binnen een paar weken weer tot het oorspronkelijke formaat.

Boze reacties door publiciteitsstunt

Melnyk-gate maakte veel mensen in Canada boos; honderden mensen wachten op een levertransplantatie en Melnyk krijgt er één omdat hij zijn bekendheid heeft ingezet. Critici beschuldigden hem ervan het systeem te omzeilen.

Zijn zaak laat een alarmerende trend zien, schrijft Hune-Brown. Steeds vaker starten patiënten op zoek naar een orgaan een campagne op sociale media. En artsen worstelen met de ethiek: waar liggen de grenzen? Hoe moeten zij omgaan met orgaandonatie in het sociale mediatijdperk?

Lees ook deze reportage over orgaantransport:Haal de oude long er maar vast uit, ik kom eraan.

Lees de longread The Body Snatchers (leestijd: 20 minuten), over het verhaal van Melnyk, maar ook met legio andere voorbeelden van mensen die via Facebook een orgaandonor zochten. Zo doneerde Kevin Gosling, neef van acteur Ryan Gosling, zijn lever aan een kind dat hij niet kende. Het dankbriefje van de ouders leest hij nog regelmatig.