Privacy-organisaties dreigen met rechtszaak tegen Facebook

Volgens de Nederlandse organisaties moet Facebook stoppen met de opslag van Europese data in de VS.

Een groep gemaskerde relschoppers heeft op 13 december een Duits kantoor van Facebook in Hamburg belaagd. Zo'n vijftien tot twintig mensen gooiden met stenen, rook- en verfbommen. Foto Bodo Marks/EPA

Vier Nederlandse privacy-organisaties en een aantal individuele gebruikers van sociale media hebben Facebook gesommeerd voor 15 januari 2016 met een oplossing te komen voor het feit dat Amerikaanse bedrijven Europese privacygegevens in de VS opslaan. Doet Facebook dat niet, dan dreigen de aanmaners met juridische stappen.

Spil in deze zaak is een uitspraak van het Europees Hof op 6 oktober waarin het Safe Harbor-verdrag, dat de beveiliging van digitale persoonsgegevens regelt, werd vernietigd. Volgens het hof is de privacybescherming in de VS goed genoeg geregeld. Sindsdien mogen bedrijven Europese klantgegevens niet meer zomaar in de VS stallen.

Volgens de vier Nederlandse mensenrechtenorganisaties - Stichting Privacy First, Bits of Freedom, PILP en Platform Bescherming Burgerrechten - doet Facebook, en de daaronder vallende diensten Whatsapp en Instagram, dat echter nog steeds. Daarom is er een sommatiebrief opgesteld waarin het Amerikaanse bedrijf verzocht wordt mee te denken aan een oplossing.

‘Opvallend afzijdig’

Volgens de vier organisaties kan Facebook “druk te zetten op de autoriteiten” in Amerika zodat persoonlijke data aldaar juridisch beter wordt beschermd, maar houdt het bedrijf zich “opvallend afzijdig” van het publieke debat over betere wetgeving. Facebook kan ook stoppen met het opslaan van data, maar het lijkt er niet op alsof het bedrijf dat van plan is. Techredacteur Wouter van Noort schreef daags na de uitspraak van het Europees Hof:

“Facebook zelf vindt van niet (dat het moet stoppen met de opslag van data, red.). Het bedrijf benadrukt dat het Safe Harbor-verdrag niet de enige constructie is waarmee je als bedrijf legaal data kunt opslaan in de VS. De uitspraak gaat volgens Facebook alleen over de Safe Harbor-constructie, en niet over die andere juridische routes. Facebook gaat er vooralsnog van uit dat het gewoon data van Europese gebruikers in Amerika kan opslaan.”

‘Net als duizenden anderen’

Mocht Facebook niet reageren voor de gegeven deadline van 15 januari 2016, dan zeggen de Nederlandse organisaties met de sommatiebrief in de hand naar de rechter in Den Haag te stappen voor een kort geding. Facebook zegt in een reactie met de opslag van data “dezelfde mechanismen als duizenden andere bedrijven in de EU” te gebruiken. Volgens het bedrijf is een nieuwe overeenkomst op Europees en Amerikaans niveau “de beste oplossing voor de ontstane situatie”:

“Wij begrijpen dat de autoriteiten binnen de EU en de Verenigde Staten op dit moment hard aan het werk zijn om zo snel mogelijk tot een nieuwe overeenkomst te komen. Wij hebben er vertrouwen in dat dit zal leiden tot een oplossing.”