‘Shit, ook bullshit is altijd diepzinnig’

De scheidslijn tussen pseudo-diepzinnige kletspraat – bullshit – en ‘gewone’ motivatiespreuken is dun. Maar hoe dun? De Canadese psycholoog Gordon Pennycook onderzocht het in zijn promotieonderzoek. Proefpersonen moesten het onderscheid herkennen tussen bullshit-zinnen als „heelheid verstomt oneindige fenomenen” en ‘gewone’ spreuken als „een nat persoon vreest de regen niet”.

Aan managementwijsheden geen gebrek, maar hoe kom je aan voldoende pseudo-diepzinnige kletspraat voor een onderzoek? De onderzoekers gebruikten de tweets van Deepak Chopra en een site die gefingeerde Chopra-citaten genereert, wisdomofchopra.com. Chopra is bestseller-auteur van boeken over spiritualiteit. Conclusie van het onderzoek On the reception and detection of pseudo-profound bullshit is dat wie het verschil niet ziet tussen de bullshit en de normale citaten, minder goed is in analytisch denken en vatbaarder voor geloof in het bovennatuurlijke. Chopra reageerde meteen: „Bullshit is een term van intellectueel beperkte, zelfbenoemde hoeders van de onderdrukking van nieuwsgierigheid”, stelde hij op Twitter. Hij schreef ook: „Shit in welke vorm dan ook is diepzinnig. Het is sterrenstof en keert terug als leven”, waarna hij via Twitter de auteurs bedankte, hun onderzoek deed zijn boekverkoop en optredens goed.

    • Alex van der Hulst