Wie is bang voor de christenterrorist?

Arjen van Veelen schrijft wekelijks over een nieuwsfoto. Vandaag: de Amerikaan die drie mensen doodschoot in een abortuskliniek.

Foto Andy Cross/Pool/Reuters

De man in de aquamarijne overall is Robert Lewis Dear (57). De Amerikaan, een geradicaliseerde christen, schoot onlangs bij een abortuskliniek in Colorado Springs drie mensen dood, onder wie een politieagent die mensen wilde redden.

De foto is woensdag gemaakt in de rechtbank. Volgens verslaggevers barstte hij verschillende keren uit in geroep. „Ik ben schuldig!”, bekende hij. En hij lichtte ook zijn motief toe: „Ik ben een krijger voor de baby’s!”

Een christenterrorist, kortom. Dat woord bestaat niet echt, maar zo zien ze er dus uit, prent het goed in: ongekamd piekhaar. Grijze baard. Als een alcoholistische kerstman die in zijn broek heeft geplast.

Op andere foto’s, gemaakt na zijn arrestatie, heeft hij wijd opengesperde ogen. Toen riep hij: „Geen stukjes baby meer!” Dat was een verwijzing naar een geruchtmakende video die deze zomer verscheen. Anti-abortus extremisten hadden undercover gefilmd in klinieken. En dat filmmateriaal hadden ze zo gemonteerd dat het leek of Planned Parenthood flink geld wilde verdienen met de verkoop van stukjes embryo.

Ironisch. Planned Parenthood wil juist abortussen vermijden. De klinieken steken bijna al hun geld in het voorkomen dat tieners zwanger worden. Met lespakketten, gratis condooms en pillen. Of zoals de New Yorker deze zomer schreef: „Planned Parenthood betekent: minder abortussen”. Ze willen dus bijna hetzelfde als de terroristen. Het aantal abortussen in Amerika is ook op het laagste niveau sinds veertig jaar. Maar een fanaticus met een automatisch geweer is niet ontvankelijk voor nuance.

De vrouw links heeft een wetbundel met bladwijzertjes, als een rechtenstudent. Ze hoort denk ik bij het advocatenteam. Ze lijkt oogcontact te zoeken. Maar Robert Dear heeft zijn ogen uitgecheckt. Zijn handen zijn in zijn schoot, wegens de boeien om polsen. De hulpsheriff heeft zijn handen op zijn schouders. Alsof hij kalmerende, masserende woordjes in zijn oor fluistert. „Stil maar, jochie”.

Je zou medelijden krijgen. Witte mensen die in het rond schieten worden snel ‘verward’ of zielig genoemd, terwijl gekleurde mensen vaak direct als terrorist worden bestempeld. Hoe noemen we Robert Dear?

Hij woonde jarenlang in een hutje in het bos. Hij zou geobsedeerd zijn met de bijbelse Apocalyps. Een tegenstrijdige ziel. „Een man die smachtte naar alleen-zijn, maar ook naar vrijwel constant vrouwelijk gezelschap”, aldus The New York Times in een profiel. Hij roerde zich ook op internetfora tegen marihuanaliefhebbers. „Ga naar JEZUS of brand in de hel”, waarschuwde hij. „WORD WAKKER ZONDAARS, JE ZULT STERVEN EN WORMEN ZULLEN JE VLEES ETEN…”

Ik houd het maar op christenterrorist. Die stroming is ten slotte behoorlijk breed, met de Ku Klux Klan, met kruisridder Breivik. De protestantse en katholieken in Ierland mag je vast ook meetellen. Veel Amerikaanse media kozen het eufemisme ‘domestic terrorist’: een ‘binnenlandse terrorist’. Het klinkt als huisterrorist, zoals je ook huisfilosofen hebt en huisdieren. Nu zijn die huisterroristen juist de gevaarlijkste volgens de statistieken. Sinds 11 september pleegden ze twee keer zo veel aanslagen als de importterroristen. En dat is los van al die types die beginnen te schieten zonder manifesten en voetnoten: de bioscoopschutters et cetera.

Als we dus bang zouden moeten zijn, dan zouden we dus het bangst zijn voor dit soort mannen van vijftig plus zonder duidelijke rol in de samenleving. De Donald Trump-fans, zeg maar. Witte mannen met grijze baarden.

Maar ja. De laatste tijd hoor je allerlei experts zeggen „waar we écht bang voor zouden moeten zijn”. Niet voor moslimterrorisme, maar het échte gevaar… Ik denk dan vaak aan een strand waar op een zomerdag een van de badgasten een haaienvin in het water spot. Iedereen gillen, iedereen rent de zee uit. Iemand blaast op een fluitje. „Niet bang zijn”, roept zij, „statistisch gezien is slechts 1 op de 10.000 haaiensoorten gevaarlijk. Het echte gevaar is geen zonnebrandcrème gebruiken! Het echte gevaar is de zeespiegelstijging! Het allergevaarlijkst is de suiker in de cola die u drinkt!”

Iemand suggereerde dat de beste remedie tegen angst bestaat uit: verplichte les kansberekening op de basisschool. Zo werkt angst niet. Het lukt me bijvoorbeeld niet echt om bang te zijn voor christenterrorist Robert Dear. Daarvoor lijkt hij zelf te bang. Terwijl ik soms wel onrustig wordt van andere kleuren baarden in een trein of vliegtuig. Die angst is aangeleerd. Door plaatjes in de media. Ik denk niet dat je er veel aan kunt doen; hooguit kun je af en toe andere plaatjes laten zien. Bijvoorbeeld van christenextremisten. Zo zien ze er dus uit, prent het goed in. Als een verwarde kerstman.

Maar het echte gevaar is dus: cola drinken.