Spelen op resultaat loont tegen mat Ajax

Het duel tussen FC Utrecht en Ajax (1-0) was niet om aan te zien. Trainer Ten Hag noemde het defensieve spel realistisch: resultaat telt.

FC Utrecht-verdediger Ramon Leeuwin kopt de bal weg, de Ajacieden Joël Veltman (liggend) en Davy Klaassen hebben geen kans. Foto Olaf Kraak/ANP

De nabeschouwing van het tactische steekspel tegen Ajax liep zondag al tegen haar einde, toen Erik ten Hag zich liet verleiden tot een discussie die op voorhand geen winnaar zou kennen. De trainer van FC Utrecht had daarvoor al zijn tevredenheid uitgesproken over de 1-0 overwinning. „Als er een winnaar zou komen, hebben wij de punten het meest verdiend.”

Daarna fronste hij zijn wenkbrauwen toen een journalist opmerkte dat de thuisblijvers deze middag hadden gewonnen. Zij waren immers geen getuige geweest van een wedstrijd die vanwege de rivaliteit met Ajax de wedstrijd van het jaar zou moeten zijn, maar die in werkelijkheid uitliep op een treurspel vol dieptepunten. Amusementswaarde: nihil.

Ten Hag: „Nu hoor ik dat het te verdedigend was. Ja, zo kijken wij in Nederland naar voetbal. Maar ik zie in het buitenland veel wedstrijden. In de Bundesliga bijvoorbeeld. Daar telt het resultaat.”

De verslaggever, prikkelend: „In die wedstrijden gebeurt in vijf minuten meer dan in deze hele wedstrijd.”

Ten Hag: „Wij speelden realistisch. In het buitenland zouden mensen hiervoor op de banken staan.”

Het was als een discussie over het rendementsdenken in het onderwijs. Met Ten Hag in de rol van doelmatige schoolbestuurder en zijn toehoorders als studenten die zich tekort voelen gedaan door de gemaakte keuzes.

Het is een verschil in denken. Voor de liefhebber draait voetbal om meer dan het resultaat. Ze willen vermaakt worden, liefst met swingend aanvalsspel. Voor een trainer draait het vooral om punten; daarop wordt hij afgerekend. Ten Hag was zich van geen kwaad bewust. Hij had toch gewonnen? Wat maakt het uit dat die zege voor een groot deel te danken is aan de opgetrokken muur voor het eigen doelgebied?

Defensieve zekerheid

Ten Hag koos voor defensieve zekerheid, wetende dat Ajax elke vorm van opportunisme meestal genadeloos afstraft. Ajax had daardoor amper nog ruimte om zich een weg naar het doel van Robbin Ruiter te combineren. De wijze waarop de Poolse spits Arek Milik in het strafschopgebied over de bal heen trapte, was tekenend voor de aanvallende onmacht van Ajax.

„Negentig minuten inzakken is de beste manier om Ajax te bestrijden”, zei Yassin Ayoub, maker van het enige doelpunt. „Ze worden steeds ongeduldiger en dan ebt het geloof weg. Ik zou het liefst ook willen kappen en draaien en assists geven, maar vandaag heb ik heel de wedstrijd achter mijn man aangelopen. Het moest.”

Ajax-trainer Frank de Boer: „Het was een schaakwedstrijd. Ik heb al meerdere malen het woord apathisch gehoord, maar je hebt ook een tegenstander nodig om er een wedstrijd van te maken. Jullie denken allemaal dat het makkelijk is om door zo’n muur te komen.” Hij vond wel dat zijn eigen ploeg anders had moeten spelen. Toen rondtikken geen soelaas bood, had hij graag gezien dat Ajax opportunistischer was gaan spelen, met meer een-tegen-eenduels en lange ballen naar voren. Zo had Ajax zijn eigen geluk kunnen afdwingen, aldus De Boer.

Tegelijk was hij zelf te volhardend. Langs de lijn liep verdediger Mike van der Hoorn al een tijdje warm, maar De Boer besloot geen gebruik te maken van de speler die al meermaals een gevaarlijke stormram is gebleken. Hij zag naar eigen zeggen nog ruimte genoeg achter de verdediging van FC Utrecht. Maar als geen enkele aanvaller zijn man voorbij komt, lijkt de inbreng van een noeste beuker eerder een vereiste dan een keuze.

In plaats daarvan richtte De Boer zich tot de pas achttienjarige middenvelder Donny van de Beek. Die kwam erin voor een andere middenvelder (Thulani Serero) en kreeg de opdracht mee om meer gebruik te maken van de ruimte. Dezelfde Van de Beek lette vijf minuten later niet op toen Ayoub bij hem wegglipte en in de 88ste minuut de 1-0 maakte. „Een harde les”, zei Van de Beek. „Ik schrok meteen. Oei, dat was mijn man.” Schuldbewust zei hij over de wedstrijd: „Het was heel matig.”

Niet alleen Van de Beek maar heel het elftal droeg met het inspiratieloze optreden bij aan de tweede teleurstelling in één week tijd. Eerst het Europese gelijkspel in de Arena tegen het Noorse Molde en nu weer een nederlaag op de plek waar Frank de Boer nog nooit heeft gewonnen in competitieverband. Alleen een keer in het bekertoernooi. Gevolg van de nieuwe nederlaag in Utrecht is dat PSV en Feyenoord allebei een punt zijn ingelopen op de koploper. Beide concurrenten van Ajax kwamen niet verder dan een gelijkspel tegen middenmoters.

Dat allemaal op de dag dat in Utrecht twee werelden tegenover elkaar kwamen te staan. De romantici met hun hunkering naar mooi voetbal en een trainer die voor zijn eigen bestwil lak heeft aan die wens. Erik ten Hag: „Voor mij is Ajax de best voetballende ploeg van de eredivisie. Het moest wel zo.”