Kirchner wil voortleven in cultuurkolos

Ex-president is fel tegen naamsverandering van een naar haar man vernoemd cultureel centrum, het grootste van Latijns-Amerika.

De onlangs afgetreden Argentijnse president Cristina Kirchner blijft veel invloed houden in haar land. Foto AFP

Een groepje toeristen staat in de druilerige regen en tuurt naar een immens, neoklassiek gebouw in het stadshart van Buenos Aires. Bovenin, tussen de klok en acht enorme pilaren, staat met sierlijke letters: Centro Cultural Kirchner.

Als het aan de nieuwe, vorige week geïnstalleerde president Mauricio Macri ligt, staan die letters er niet lang meer. De naam van het centrum vormt het zoveelste spanningsveld tussen de nieuwe, centrumrechtse Macri en zijn voorganger, de linkse Cristina Kirchner.

Kirchner heeft duidelijk moeite met het overdragen van de macht. Zo weigerde ze vorige week de presidentiële sjerp en staf aan haar opvolger te overhandigen, omdat ze het oneens was met de locatie van de ceremonie. Macri wilde dat de inauguratie in het presidentieel paleis, het Casa Rosada, zou plaatsvinden. Kirchners eis was in het parlement. Het was uiteindelijk de voorzitter van de senaat die Macri benoemde.

Nu is de naam van het culturele centrum het volgende hete hangijzer. Dit bombastische pand – in omvang bijna 100.000 vierkante meter en negen etages hoog - was ooit het neoklassieke postkantoor uit 1920. Cristina Kirchner liet het voor een bedrag van zo’n 200 miljoen dollar transformeren tot het grootste culturele centrum van Latijns-Amerika. Ze vernoemde het naar haar in 2010 overleden echtgenoot en oud-president Néstor Kirchner. Het centrum werd een paar maanden voor de presidentsverkiezingen van afgelopen oktober, groots geopend. Of dit immense centrum met onder meer 6 concert- en theaterzalen, 44 expositieruimten en gratis entree, nu een gul afscheidscadeau van de populistische Kirchner is, of kostbare propaganda om 'onsterfelijk' te worden, is de vraag. Tegenstanders menen het laatste.

Het nieuwe door Macri benoemde hoofd Staatsmedia Hernán Lombardi onthulde onlangs dat middels een speciaal wetsvoorstel zal worden geprobeerd het centrum de oorspronkelijk bedachte naam terug te geven: 'Centro Cultural del Bicentenario'. „Natuurlijk heeft een oud president recht op erkenning, maar we moeten niet overdrijven: er zijn al 300 plekken naar Kirchner vernoemd”, aldus Lombardi in de Argentijnse media. Ironisch genoeg was het Néstor Kirchner zelf die deze oorspronkelijke naam voor het centrum bedacht. Maar zijn vrouw besliste, na zijn dood, dat het centrum zijn naam moest dragen.

Een bezoek aan het centrum doet vermoeden dat niet alleen de naam weerzin wekt bij tegenstanders. Behalve talloze interessante exposities, onder meer over hedendaagse Latijns-Amerikaanse fotografie en een indrukwekkende permanente tentoonstelling over de gruwelen van de dictatuur, heeft het een hoog Kirchnergehalte. Op foto’s en schilderijen, in de namen van zalen en workshopruimtes zijn de Kirchners en hun ideologische voorbeelden zoals Che Guevara, Eva Peron en Simon Bolivar alom aanwezig. Een groepje studenten zit muisstil op de grond bij een indringende animatiefilm over de dictatuur als aan het einde een beeld van Cristina Kirchner verschijnt. Ze wordt als een van de voortrekkers van het proces voor berechting van de militairen in de film als een heldin toegejuicht. „Ze heeft haar stempel op dit centrum gedrukt. Het was haar wens cultuur laagdrempelig te maken. Nu komen zelfs mensen uit achterstandswijken om naar opera of dansvoorstellingen te gaan'' zegt gids Gabriel, een rechtenstudent.

Of de nieuwe regering erin slaagt de naam te veranderen, is nog onzeker. De peronisten blijven sterk in het parlement en hebben een meerderheid in de senaat. Cristina Kirchners invloed blijft groot. Gelet op haar karakter is niet te verwachten dat ze snel zwicht nu een deel van de tastbare herinnering aan 12 jaar Kirchner- heerschappij dreigt te verdwijnen.