‘Cameron krabbelt terug met eis aan EU’

Dat arbeidsmigranten uit (Oost-) Europa niet meteen recht krijgen op sociale voorzieningen, was de grootste eis van Britten aan de EU. Het lijkt erop dat ze hem nu laten vallen.

De eis van de Britten dat EU-werknemers pas na vier jaar in het Verenigd Koninkrijk in aanmerking mogen komen voor sociale voorzieningen en belastingvoordeel, zou bij de onderhandelingen in Brussel van tafel zijn. Dat melden verschillende Britse zondagskranten.

Het zou opmerkelijk zijn, omdat premier David Cameron op het punt van het beperken van immigratie binnenlands moet scoren. Hij noemde het eerder „de kern” van zijn onderhandelingen over het Britse EU-lidmaatschap. De verwachting is ook dat het referendum over dat lidmaatschap, dat vóór het einde van 2017 wordt gehouden, grotendeels over EU-migratie zal gaan.

Zonder akkoord dat op een of andere manier de toestroom van immigranten beperkt, maakt het Brexit-kamp, dat wil vertrekken uit de EU, meer kans te winnen. Want een van de meest zichtbare gevolgen van het EU-lidmaatschap is voor veel Britten de komst van arbeidsmigranten uit vooral Oost-Europa, met als gevolg druk op wachtlijsten voor huisvesting, gezondheidszorg en onderwijs.

De vierjaarslimiet stuit echter op grote bezwaren van de andere lidstaten, die hierin aantasting van een van de kernwaarden van de Europese Unie zien: vrijheid van persoonsverkeer. Het zou discriminatie zijn om Britten wel, en andere EU-burgers geen toegang te geven tot sociale voorzieningen. Waar andere lidstaten pleiten voor aanpak van ‘uitkeringstoerisme’ door werklozen, gaat het Cameron om werknemers.

Vorige week meldde Donald Tusk, de Poolse voorzitter van de Europese Raad van regeringsleiders, in zijn brief over de voortgang van de onderhandelingen met de Britten, dat er op dit punt „op dit moment geen consensus” was. Donderdag zei ook de nieuwe Poolse premier, Beata Szydlo, dat ze „niet hetzelfde dacht” als Cameron. Steun uit Oost-Europese hoek was belangrijk voor het slagen van de Britse eis.

Downing Street weersprak de berichten zondagochtend onmiddellijk, en wees erop dat Cameron al eerder liet doorschemeren dat hij „open staat voor suggesties”. Maar die moeten wel hetzelfde bereiken, namelijk afname van het aantal EU-migranten. Komt er geen voorstel, dan heeft Cameron altijd gezegd ook voor Brexit campagne te kunnen voeren.

Donderdag gaat de discussie tussen regeringsleiders op een EU-top hierover verder. In februari moet er een akkoord zijn.