‘Balkenende waarschuwde Blair voor Irak-oorlog’

De toenmalig premier vreesde voor de gevolgen van het afzetten van Saddam Hussein.

Balkenende waarschuwde Blair voor inval Irak in 2003. Deze foto is genomen in 2005. Foto Olivier Hoslet / EPA

De Britse ex-premier Tony Blair is in 2003 gewaarschuwd door toenmalig premier Jan Peter Balkenende dat een aanval op Irak zou kunnen leiden tot een burgeroorlog in dat land. Dat blijkt uit een vertrouwelijke memo dat zondagavond door het tv-programma Brandpunt Reporter (KRO-NCRV) wordt gepubliceerd.

Balkenende belde op 2 maart “op zijn eigen initiatief”, met Blair twee weken voordat de oorlog uitbrak. De toenmalig premier vreesde voor de gevolgen van het afzetten van de toenmalige Iraakse president Saddam Hussein.

Amerika en Groot-Brittannië vielen in maart 2003 Irak binnen omdat Hussein zou beschikken over massavernietigingswapens, banden zou hebben met Al-Qaeda en een acute bedreiging vormde.

Balkenende, zo staat in een verslag van het gesprek, vond dat “zeer serieus moet worden nagedacht over eventuele post-Saddam periode. Volgens het tv-programma Brandpunt Reporter heeft Balkenende destijds gezegd tegen Blair:

“Bij het ‘oplichten van de deksel’ zou een gecompliceerde situatie ontstaan, met rivaliserende religieuze groeperingen en warlords. Ook omringende landen zouden hun invloed willen uitoefenen.”

Commissie-Davids

Balkenende heeft aan een Brandpunt-reporter laten weten niet te willen reageren op de memo. Het telefoongesprek dat de oud-premier had met Blair is tevens niet vermeld in het rapport van de commissie-Davids die de Nederlandse besluitvorming rond de oorlog tegen Irak onderzocht.

Nederlandse steun

Nederland steunde destijds de Amerikaans-Britse actie tegen de Iraakse dictator politiek, maar niet met militaire middelen. Nederlandse militairen waren van 2003 tot voorjaar 2005 militair aanwezig in de Zuid-Iraakse provincie Al-Muthanna. Dat gebeurde in de nasleep van de val van Saddam Hussein.