Weer een reuzenfusie: nu in de chemie

Chemiebedrijven DuPont en Dow Chemical gaan samen; om straks weer in drie delen uiteen te vallen. Het is de zoveelste grote fusie dit jaar.

Chemiebedrijven DuPont en Dow Chemical hebben in de loop der jaren allerlei producten bedacht die we vrijwel dagelijks gebruiken. Foto’s iStock

Het hele moderne leven is verpakt in de producten die Dow Chemical en DuPont hebben bedacht. Kliekjes in huishoudfolie, reisshampoo in ziploc-zakjes, afhaalchinees in piepschuim, gewaxte benen in nylon, terreurbestrijders in Kevlar.

Vrijdag kondigden beide bedrijven aan te willen fuseren.

1 Wat is het plan?

Dow Chemical en DuPont willen samengaan, om vervolgens weer in drie stukken uiteen te vallen. Vrijdag maakten de twee Amerikaanse chemiereuzen hun fusieplannen bekend. Als de mededingingsautoriteit de deal toestaat, ontstaat een bedrijf met een beurswaarde van zo’n 130 miljard dollar.

De fusie tot DowDuPont is een „tijdelijk vehikel”, zegt een woordvoerder van DuPont. Het idee is dat de sterke onderdelen van de twee bedrijven worden samengevoegd in drie takken: een tak landbouw voor de productie van onder meer bestrijdingsmiddelen, een tak materialen en grondstoffen en een tak specialistische chemicaliën voor onder meer de levensmiddelen- en elektronica-industrie. Die takken moeten vervolgens zelfstandig worden.

De aandeelhouders van Dow Chemical zullen één aandeel DowDuPont krijgen voor hun aandeel, aandeelhouders van DuPont 1,282 aandeel. Bestuursvoorzitter Edward Breen van DuPont zal de dagelijkse leiding krijgen.

2 Wat doet DuPont?

DuPont (63.000 werknemers) leverde niet alleen springstof voor menig oorlog, het bedrijf ontketende ook zelf geweld. DuPont is opgericht door de Franse buskruitmaker E.I. du Pont, die in 1800 naar de Verenigde Staten vertrok en daar buskruitfabrieken neerzette. In de jaren twintig van de vorige eeuw werd Lammot du Pont de grootste producent van dynamiet. Een decennium later voegde DuPont nylon, de eerste echte kunststof, aan het arsenaal toe.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog produceerden de nylonfabrieken van DuPont enkel parachutes. Pas na de oorlog kwam het materiaal beschikbaar voor het grote publiek, wat leidde tot de zogenoemde nylon riots. In Pittsburgh braken rellen uit toen 40.000 vrouwen op 13.000 paar nylonkousen afstormden.

Na deze kaskrakers ontwikkelde DuPont onder andere de antiaanbaklaag Teflon en de kunstvezel Kevlar, die wordt gebruikt in kogelwerende vesten. DuPont heeft vijf vestigingen in Nederland; in Dordrecht (sinds 1962), Landgraaf, Leiden, Ouderkerk aan den IJssel en Zaandam. Daar werken ongeveer 550 mensen.

3 En Dow Chemical?

Dow Chemical (53.000 werknemers) heeft een vergelijkbare – zij het vreedzamere – geschiedenis. Het bedrijf werd in 1897 opgericht door de chemicus Herbert Henry Dow en ontwikkelde chemische producten als piepschuim, huishoudfolie en hersluitbare plastic zakjes. De productie van de zogeheten ziploc-zakjes werd in 1997 verkocht aan S.C. Johnson. In maart zei Dow dat het ook wilde stoppen met het maken van chloor, wat het meer dan een eeuw deed. In Nederland heeft Dow Chemical productielocaties in Delfzijl en in Terneuzen, waar drie naftakrakers staan die het basisbestanddeel voor een heleboel kunststoffen maken. In Terneuzen werken zo’n 1.700 mensen, in Delfzijl zijn dat er circa 55.

4 Waarom doen ze dit?

Reuzenfusies te over in 2015. AB Inbev en SAB Miller, Pfizer en Allergan. Shell en BG Group, NXP en Freescale, Ahold Delhaize. De wereldwijde fusies en overnames tellen dit jaar nu al op tot 4.570 miljard dollar, bijna net zoveel als in recordjaar 2007.

De reden: krediet is goedkoop en groeien zónder overname of fusie is lastig in een afkoelende economie. Daarnaast fuseren veel bedrijven om te kunnen profiteren van schaalvergroting, zegt industrieanalist Arnold Hardonk van Rabobank. DuPont en Dow verwachten samen jaarlijks 3 miljard dollar aan kosten te kunnen besparen. De kans is groot dat daarbij banen verloren gaan.

Een andere reden is dat vooral in de chemische sector weinig te verdienen is aan bulk – standaardgrondstoffen die ieder chemiebedrijf kan maken. Bedrijven willen specialistische producten maken, zegt Hardonk. De prijzen daarvan zijn minder veranderlijk en je verdient er meer aan. „De strategie is om een beperkt aantal markten te bedienen met specialties en in die markten de grootste te zijn.”  Net zoals ‘life science- en materialenconcern’ DSM uit Heerlen dat doet.

Het is DSM wel gelukt om te veranderen van een bedrijf dat leunt op klassieke petrochemie naar een innovatiever bedrijf dat specialistische producten ontwikkelt. DuPont heeft vaak naar DSM gekeken, bevestigt een woordvoerder. Het is niet voor niks dat DuPont eerder de verftak en de „teflon-achtige producten” afstootte en het Deense Danisco, dat enzymen en voedingsingrediënten maakt, kocht. „Die producten zijn minder cyclisch.”

Ondanks herhaaldelijke oproepen van aandeelhouders splitst DSM vooralsnog niet op in een materialen- en levensmiddelentak. Activistische aandeelhouders van Dow en van DuPont, die ook op splitsing aandrongen, krijgen na deze fusie wel hun zin.