Veel te rooskleurig, dat persbericht

De ex-bestuurders van Imtech hadden veel duidelijker moeten zijn over risico’s in een te rooskleurig persbericht.

Risico’s melden? Dat is volgens de oud-bestuurders van het inmiddels failliete Imtech nergens voor nodig. Grote projecten brengen altijd risico’s met zich mee. Dat wéten beleggers toch? Daar denkt de toezichthouder alleen anders over. De Autoriteit Financiële Markten (AFM) heeft de oud-bestuurders miljoenenboetes opgelegd. Oud-topman René van der Bruggen moet 1 miljoen euro betalen, oud-financieel directeur Boudewijn Gerner 1,35 miljoen euro.

Het is de eerste keer dat de AFM (oud-)bestuurders van een beursgenoteerd bedrijf persoonlijk beboet „voor het feitelijk leidinggeven aan een overtreding”. In uitgebreid toegelichte boetebesluiten legde de AFM vrijdag uit waarom.

De enorme boetes zijn gebaseerd op één enkel persbericht, dat Imtech publiceerde op 20 juli 2012. Daarin staat dat Imtech de „grootste order ooit” heeft binnengehaald: de bouw van een Pools pretpark, Adventure World Warsaw. Maar wat Imtech níét vermeldt, zijn de financiële risico’s.

Die waren groot. Want Imtech had bij de publicatie van dat enthousiaste persbericht eigenlijk al een vooruitbetaling moeten ontvangen van de opdrachtgever. Een groot bedrag: 150 miljoen euro. Op de dag vóór het persbericht verloopt de deadline voor betaling, maar Imtech ontvangt niets.

Toch stuurt Imtech een dag later dat persbericht uit. Beleggers reageren enthousiast: de koers gaat „binnen 20 minuten van 19,84 euro naar 20,77 euro”, rapporteert AFM.

Liever had Imtech nog even gewacht met dat persbericht, zo blijkt uit de notulen van een vergadering van de raad van commissarissen in oktober 2012. Maar ja, dat kon niet: de Poolse opdrachtgever had zélf namelijk ineens een aankondiging van het pretpark uitgestuurd – en daarin ook Imtech genoemd, als een van de „wereldberoemde bedrijven” die het zouden bouwen. Toen kon Imtech niet achterblijven. „Veel te vroeg”, oordelen de commissarissen achteraf.

De vooruitbetaling van 150 miljoen euro – wel al in de halfjaarcijfers verwerkt – komt nooit binnen. In februari 2013 moet Imtech melding maken van een „zeer forse afwaardering op Poolse projecten” en „mogelijke onregelmatigheden” – het topje van een enorme fraude-ijsberg, waaraan Imtech afgelopen zomer ten onder ging.

Misleidend signaal

Bestuurders Van der Bruggen en Gerner wísten dat Imtech de betaling nog niet had ontvangen, schrijft de AFM, en dat de Poolse opdrachtgever moeite had het geld bij elkaar te krijgen. Dat hadden ze moeten melden, oordeelt de AFM. Door het ontbreken van die – koersgevoelige – informatie ging een „een onjuist of misleidend signaal” uit van het persbericht, waarin vooral „positieve feiten en omstandigheden” in te lezen vallen.

Van der Bruggen en Gerner maken bezwaar tegen de boetes, lieten hun advocaten woensdag al weten.

De AFM heeft reacties van de oud-bestuurders opgenomen in haar boetebesluiten. Volgens Van der Bruggen realiseert „een redelijke handelende belegger” zich dat aan de bouw van een Pools pretpark voor 680 miljoen euro risico’s zijn verbonden. Risicomanagement is „geen geschikt onderwerp” voor in een persbericht, vindt hij. „Imtech ging in persberichten over nieuwe projecten nimmer in op de daaraan gerelateerde risico’s.”

Ook wijst Van der Bruggen erop dat Imtech in het persbericht schrijft over een financieringsplan. Daardoor is het volgens hem „voor iedere lezer” duidelijk dat er op dat moment „nog geen afgeronde financiering beschikbaar was, maar wel een plan”.

Gerner sluit zich bij die argumenten aan. Maar zegt er ook bij dat hij zelf helemaal niet over de persberichten ging. „Besluiten over persberichten waren aan de ceo” – zijn collega-bestuurder Van der Bruggen.

De tegenwerpingen hebben niet geholpen. De oud-bestuurders moeten betalen van de AFM – als hun bezwaar en eventueel beroep niets oplevert. Van der Bruggen en Gerner zijn niet verzekerd en moeten de miljoenen zelf betalen. De bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering die ze hadden, is al opgebruikt voor een schikking met gedupeerde beleggers.

Wel heeft de AFM korting gegeven op de boetes. Van der Bruggen en Gerner hebben allebei hun bonussen over 2010 en 2011 teruggestort, dat weet de AFM te waarderen. Ook heeft de toezichthouder korting gegeven met het oog op de financiële draagkracht van de oud-topmannen.

De overgebleven boetebedragen kunnen ze volgens de toezichthouder wel betalen. Waarschijnlijk niet van hun bankrekening, maar wel uit „minder liquide vermogensbestanddelen, zoals onroerende zaken” – huizen, buitenhuizen of boten. De AFM ziet namelijk geen reden om „de minder liquide vermogensbestanddelen buiten beschouwing te laten”.