Meer Trump mag best

De VS lopen normaal voorop. Van obesitas tot iPhones tot koffiezaakjes: wat hier gebeurt, vindt over het algemeen tien jaar later in Europa plaats. Met populisme is het andersom gegaan. Dat dat nu pas in de VS in alle hevigheid losbarst, tien tot twintig jaar na Europa, is verrassend. Alle ingrediënten waren allang aanwezig: wegkwijnende middenklasse, hoge werkloosheid, een migratiegolf waar geen einde aan komt, gecombineerd met een sterke cultuur van politieke correctheid. Waarom heeft een populistische presidentskandidaat daar nooit eerder zijn voordeel mee gedaan?

De kandidatuur van Trump heeft alles weg van de opkomst van Wilders. Zijn oproep om alle moslims de toegang tot de VS te ontzeggen, was een waardig opvolger van Wilders „minder, minder, minder”. En de reacties erop waren helemaal old school. Geschokte media maakten Trump uit voor racist, fascist, een nieuwe Hitler, het lijkt potdorie wel 1939. Tegelijkertijd wordt steeds meer bekend over Trumpsympathisanten. Die vertonen alle karaktertrekjes van een typisch populistisch electoraat. Mensen verklaren dat ze zich eindelijk begrepen voelen. Dat ze nu ineens iemand horen zeggen wat ze eigenlijk altijd al dachten.

Net als PVV-stemmers zijn ook Trumpenthousiastelingen bijna allemaal laagopgeleid. Als in Nederland alleen hoogopgeleide stemgerechtigden waren komen opdagen in de laatste twee verkiezingen, had Wilders beide keren minder dan 3 procent van de stemmen gekregen. Echt, die universiteit is een magische plek. Zo’n populistische gijzeling van je verkiezingen kun je als land in mijn ogen eenvoudig oplossen met een extra scheut kenniseconomie. Als de kudde eenmaal een universiteit of hogeschool van binnen heeft gezien, is het gauw gedaan met dat soort leeghoofdige sympathieën.

Die universiteiten, die spelen een interessante rol. Want terwijl op televisie de onderbuiken van Amerika nu alles in de microfoon mogen schreeuwen, wordt op de colleges juist steeds harder opgetreden tegen onaardige opmerkingen. Studenten eisen trigger warnings als er in colleges gesproken wordt over seksueel of ander geweld of wanneer er in de bestudeerde literatuur racisme of misogynie voorkomt. Bij strafrechtcolleges is het steeds lastiger geworden om dubieuze verkrachtingszaken te bespreken, wegens het risico op traumatiserende meningen. Bij introductiedagen hanteren universiteiten lange lijsten van mogelijke micro-agressions om nieuwe studenten en medewerkers bewust te maken van gevoeligheden. Voorbeelden zijn het geloof in de mythe van meritocratie: „America is the land of opportunity”. Of het geloof in kleurenblindheid: „I don’t see color”. Allemaal micro-agressie.

De academie moet een safe space zijn, volgens de activisten. Een vredige Trumpsupporter-vrije proeftuin waar niemand ooit aanstoot hoeft te nemen, waar elk afwijkend geluid wordt ingeslikt. Terwijl Trump buiten de ene macro-agressie op de ander stapelt, is men op de universiteit onvertogen woordjes aan het stofzuigen. Dat is meer dan alleen een probleem voor de academische vorming van studenten. Het is een probleem van segregatie. Amerikaanse colleges zijn elitaire blanke bolwerkjes, met een paywall van 20- tot 30.000 dollar collegegeld per jaar. Een working class Amerikaan, opgegroeid in een dorp in het MidWesten met laagopgeleide ouders, is lichtjaren verwijderd van een beetje degelijke opleiding.

En de barrière is niet alleen financieel, het is ook sociaal. Je moet de mores kennen, weten hoe het heurt. Al die nieuwe regeltjes en gevoeligheden functioneren ook als een extra laag gedragsregels. Studenten worden geacht op hun tenen rond de micro-agressions te trippelen. Wie per ongeluk gelooft in meritocratie, wie de zonde van ingebeelde kleurenblindheid begaat, of wie het gore lef heeft om vragen te stellen bij de term verkrachting of seksuele consensus, die is niet welkom of wordt gevraagd zijn traumatiserende overtuigingen voor zich te houden ter bescherming van de tere studentenzieltjes. Leuk en aardig, andersdenkenden. Interessant onderzoeksmateriaal, maar het is onwenselijk dat dat schorriemorrie ook op de campus komt rondhangen met hun vervuilende gedachtengoed. Want dat zou zo maar de inclusieve omgeving kunnen schaden. Echt. Die academie hier, die kan wel wat diversiteit gebruiken, qua huidskleur, maar ook qua sociaal-economische achtergrond. Dus niet alleen wens ik Trumpsympathisanten een beetje academie toe, een beetje verlichting. Ik wens de academie een paar Trumpsympathisanten toe. Een naald in die bubbel. Dat zou een zegen zijn voor dit land.