Deze mannen willen Scarface zijn

Een kunstwerk in Rotterdam kreeg het motto mee van de hoofdpersoon uit de film Scarface, een held van veel buurtbewoners.

Foto Robin Utrecht
Robin Utrecht

Robin Utrecht

Een kunstwerk in Rotterdam kreeg het motto mee van Tony Montana, de hoofdpersoon uit de film Scarface, een held van veel buurtbewoners.

‘010 The World is yours’, staat in grote letters op de open wereldbol op het torentje van het gerestaureerde transformatorhuisje op het Tiendplein in Rotterdam. Het plein in het hart van winkelgebied West-Kruiskade was jarenlang decor van drugsoverlast en criminaliteit maar is nu letterlijk en figuurlijk schoongeveegd. Het kunstwerk in de vorm van een wereldbol met ledlampjes, die zaterdag officieel worden ontstoken, is de kers op de taart.

Kunstenaars Arno Coenen en Iris Roskam, bekend van de plafondschildering in de Markthal elders in de stad, hoefden niet lang na te denken toen ze het verzoek kregen voor een kunstwerk voor de buurt. „Ik wist dat hier veel migrantenjongeren wonen die idolaat zijn van Tony Montana, de hoofdpersoon uit de film Scarface uit 1983”, zegt Coenen. „Hij komt als Cubaanse vluchteling met niets naar Amerika en knokt zich omhoog tot een succesvolle drugsbaron. Zijn motto: the world is yours.”

Als migrantenzoon naar de top

De drugsachtergrond van Tony Montana past goed bij de geschiedenis van de buurt, maar dat is niet de belangrijkste reden waarom de kunstenaars voor zijn motto kozen. Coenen: „Tony laat zien dat je ook als migrantenzoon de top kunt bereiken. De wereldbol symboliseert zijn grootse denken en tegelijk ook het internationale karakter van Rotterdam. Een havenstad die net als deze buurt jarenlang gebukt ging onder een negatief imago maar nu hip en happening is. De schepen van en naar de haven verbinden haar met de rest van de wereld, iets wat wij symboliseren met lijnen tussen de vele stippen en 010, de grootste stip.”

Het kunstwerk kwam er op initiatief van Alliantie West-Kruiskade, een samenwerkingsverband van winkeliersvereniging, gebiedscommissie, gemeente en corporatie Woonstad Rotterdam. Hangjongeren uit de buurt hebben het kunstwerk al in hun hart gesloten. Ze zijn trots op de globe met de leuze van hún cultheld, zo blijkt.

Scarface laat zien hoe het wel en niet moet

foto Robin Utrecht

„Scarface laat zien hoe het wel en niet moet”, zegt Hamza Benmira (32), uitbater van espressobar Mr. Beans. „Ik heb een goede maar best moeilijke jeugd gehad als Marokkaan in Veghel. Omdat Tony’s motto me aansprak ben ik naar Rotterdam verhuisd.” Een carrière als profvoetballer viel in duigen door blessures. „Scarface inspireerde mij om mijn eigen zaak te beginnen, maar ook om mijn ding te doen: acteren.” Met een vriend richtte hij een collectief De BorrelnootjeZ op, gespecialiseerd in komische sketches. Robin Utrecht

Hij is mijn held vanwege zijn lef en zijn geld

foto Robin Utrecht

Ondanks zijn bijnaam ‘omerta’, omdat hij niet graag praat, wil Oguzhan Cicel (16) wél iets zeggen over Tony Montana. „Hij is mijn held vanwege zijn lef en zijn geld.” Hij begint zijn idool spontaan te citeren. “You wanna fuck with me? Okay. You wanna play rough? Okay. Say hello to my little friend.” Omerta zakt iets door zijn knieën en buigt zijn armen alsof hij een geweer vast houdt. Hij legt uit dat Tony met little friend zijn M16 machinegeweer bedoelt en dat de quotes uit de scene komen waarin Tony zijn vriend Manolo onder vuur neemt nadat hij hem in bed heeft betrapt met zijn zus. Omerta weet van geen ophouden. „What you lookin at?”, zegt hij dreigend met zijn gezicht vlak tegen dat van de bezoeker. „You’re all a bunch of fuckin’ assholes. You know why? You don’t have the guts to be what you wanna be.”. Robin Utrecht

Hij is met niets begonnen en opgeklommen. Dat wil ik ook

Robin Utrecht

„Scarface is vet vanwege de actie en de wapens maar ook door het leven van Tony. Hij is met niets begonnen en opgeklommen. Dat wil ik ook”, zegt Richard Francisco (19). De Antilliaan met de bijnaam Young Rich droomt van een carrière als rapper. „You wanna play rough? Okay. Say hello to my little friend”, citeert hij zijn held Tony Montana. Die kleine vriend is Tony’s M16-machinegeweer. Robin Utrecht

Ik hoop op een andere manier rijk te worden. Ik wil mijn school afmaken en diploma’s halen

Robin Utrecht

De Surinaamse Gerra (19), Toothstick genoemd naar de eeuwige tandenstoker in zijn mondhoek, is een van de weinigen die Tony Montana geen held vindt. „Hij luistert niet naar de waarschuwing van zijn vriendin, ‘never get high on your own supply’ en raakt verslaafd aan de cocaïne die hij verhandelt. Daardoor loopt het slecht met hem af. Ik hoop op een andere manier rijk te worden. Ik wil mijn school afmaken en diploma’s halen.”. Robin Utrecht

Er is geen grens. Blokkades maak jezelf

Robin Utrecht

„Wij maken dit plein en deze straat. De wereldbol is onze kunst”, grijnst Anthony Lobato (28) alias Tony. De ‘mooiboy’, genoemd naar zijn filmheld, vindt Tony Montana cool omdat hij laat zien hoe groot je kunt denken. „Er is geen grens. Blokkades maak je zelf.”. Robin Utrecht

Respect is het belangrijkste in het leven

Robin Utrecht

Abdel Jalil, bijnaam Appie, (18) zag Scarface ‘ontelbaar’ keer. Zijn bijnaam is Spier omdat hij lijdt aan een spierziekte rechter. „Ik voel me Tony. Hij is een echte gangster voor wie mensen bang zijn maar ze respecteren hem ook. Respect is het belangrijkste in het leven.” Zijn favoriete quote uit de film is: „I’m Tony Montana! You wanna fuck with me? You fucking with the best.” Robin Utrecht

Ik durfde mijn vleugels niet uit te slaan maar volgde uiteindelijk Tony’s voorbeeld

Robin Utrecht

Ivan Words (32), genoemd naar zijn dichtpassie, liet zich ook inspireren door de film. Volgens hem laat Scarface zien dat je altijd opnieuw kunt beginnen, hoeveel tegenslag of tegenwerking je ook hebt. „Ik heb mezelf veel tegengewerkt omdat ik lang gevangen zat in een wereld waarin ik niet wilde zijn. Een veilige wereld van negen tot vijf. Ik durfde mijn vleugels niet uit te slaan maar volgde uiteindelijk Tony’s voorbeeld. Nu zit ik in de wereld waar mijn passie ligt,” zegt de spoken word-artiest. Robin Utrecht