Slotconcept klimaatovereenkomst gepresenteerd

Afgesproken is dat de opwarming van de aarde wordt beperkt tot “ruim onder de twee graden”.

De Franse president Hollande (links) naast zijn minister van Buitenlandse Zaken Fabius, die de onderhandelingen tijdens de Klimaattop namens Frankrijk leidde. Foto: MIGUEL MEDINA/AFP

Op de Klimaattop in Parijs is het slotakkoord gepresenteerd door de Franse minister van Buitenlandse Zaken Laurent Fabius. De delegaties van 196 aanwezige landen moeten de overeenkomst nu nog wel goedkeuren.

Afgesproken is dat de opwarming van de aarde wordt beperkt tot “ruim onder de twee graden” ten opzichte van de pre-industriële tijd, en dat er een grote inspanning wordt gedaan om dat zelfs te beperken tot onder de anderhalve graad.

De delegaties hebben de teksten rond 13.30 uur opgestuurd gekregen, toen die in vijf talen waren vertaald. Volgens de planning komen ze om 15.45 uur opnieuw bijeen om te stemmen. Als er goedkeuring volgt, is het Klimaatakkoord juridisch bindend.

“Krachtig akkoord”

Fabius noemde het definitieve concept “ambitieus” en “zeer eerlijk”. “Geen enkel land krijgt precies wat het wil, maar het is toch een krachtig akkoord”, zei de minister die de Klimaattop namens Frankrijk voorzat.

“We kunnen ons geen herhaling van Kopenhagen [waar de vorige top plaatsvond en waar geen akkoord werd gesloten /red] permitteren. Als we nu falen, is het de vraag of we het opgebouwde optimisme weer kunnen opbouwen. Dat zullen onze kinderen ons nooit kunnen vergeven.”

Kijk voor meer informatie op: klimaattop.nrc.nl

VN-chef Ban-Ki Moon zei direct daarna dat het akkoord “flexibel en robuust” is. Hij waarschuwde de delegaties, dat de wereld nu naar hen kijkt.

Twitter avatar UNFCCC UN Climate Action .@UN chief Ban: “The end is in sight. Let us finish the job. The whole world is watching” #ParisAgreement #COP21 https://t.co/bHxlGpnvaa

De Franse president Hollande stelde “dat wat ons hier heeft samengebracht, de planeet zelf is”.

“Ik hoop dat de 12e december een historische dag gaat worden. Ik ben er trots op dat dit akkoord wordt gesloten in Parijs, de stad die een maand geleden nog werd aangevallen.”

Uitruil

Om tot een slotakkoord te kunnen komen, is er vannacht een aantal compromissen gesloten tussen de twee partijen die het meeste met elkaar de clinch lagen: de ‘opkomende’ economieën, en dan vooral China en India, en de Westerse landen onder leiding van Europa en de VS.

De VS en Europa hebben binnengehaald dat het besluit over wie wat betaalt niet officieel in het akkoord is opgenomen. De 100 miljard dollar die vanaf 2020 jaarlijks nodig is om arme landen te helpen met hun klimaatmaatregelen (na 2020 stijgt het bedrag), wordt opgenomen in een aparte side letter. Dat zorgt ervoor dat het Amerikaanse Congres zich hierover niet hoeft te buigen – en dan was het akkoord er nooit door gekomen. Hetzelfde geldt voor de precieze streefcijfers wat betreft uitstoot.

India en China hebben aan de andere kant het voor elkaar weten te krijgen dat zij niet direct, zoals de ontwikkelde economieën, elke vijf jaar een rapport moeten afleveren over hoe ze presteren. En dus ook niet elke vijf jaar eventueel extra maatregelen hoeven te nemen om alsnog aan de beloftes te voldoen. Vooral Europa was er voorstander van om elk land elk vijf jaar te verplichten indien nodig de maatregelen te laten herzien.

De opkomende economieën hebben het verder voor elkaar gekregen dat ze minder transparant hoeven te communiceren over hun voortgang. Mogelijk hebben de VS en Europa dat toegestaan, omdat met satellietbeelden de voortgang al steeds beter onafhankelijk vast te stellen is.

Afzwakking

In de zoektocht naar compromissen lijkt het akkoord nu iets afgezwakt, aldus NRC-redacteur Paul Luttikhuis. Zo blijft het einddoel toch nog vaag: “een balans vinden tussen de uitstoot van broeikasgassen en de verwijdering van broeikasgassen in de tweede helft van deze eeuw”. Dat betekent bovendien niet dat er geen broeikasgassen meer mogen worden uitgestoten, maar dat die volledig moeten worden gecompenseerd met bijvoorbeeld aanplant van bomen of opslag van CO2. Luttikhuis:

“Dat is jammer, maar wat nu voorligt blijft een gigantische stap naar afschaffing van fossiele brandstoffen. Het eind van een tijdperk is ingezet.”

Lees het volledige “definitieve” voorstel: