De grote liefde tussen acacia en mier

Illustratie Irene Goede

Wat is het fijn om in een huis, flat of appartement te wonen! Binnen is het warm en droog. Je kunt er eten, slapen, gamen en voor de tv hangen.

Huizen zijn geweldig.

En toch leven de meeste wilde dieren buiten. Zelfs al zouden dieren in een huisje willen wonen, dan nog: met hoeven, klauwen of vleugels kun je geen stenen stapelen of deuren timmeren.

Maar sommige mieren uit Midden-Amerika hebben daar wat op gevonden. Ze gebruiken de holle doorns van een boom als kant-en-klaarhuis. Amerikanen noemen die boom de koehoorn-acacia, omdat de doornen een beetje lijken op, inderdaad: de horens van koeien.

De mierenkoningin zoekt een leegstaande acacia uit. Ze boort een gaatje in een doorn en legt er eitjes in. Als de mieren groot zijn geworden, zoeken ze een nieuwe doorn in dezelfde boom. Dat gaat net zolang door totdat er in alle doorns mieren wonen. De acacia is een mierenflat geworden.

De mieren hoeven hun flat niet meer uit. Ze doen de boodschappen gewoon in de boom. Waar de stengels aan de stam vastzitten, stroomt er zoete siroop uit de acacia.

En aan het einde van de bladeren groeien voedselpakketjes vol met vet en eiwit. Die zijn voor de larven (jonge mieren).

De acacia is dus flat, crèche én frisdrankautomaat in één. Alles wat de mieren nodig hebben, vinden ze in hun boom. Waarom zorgt de plant zo goed voor haar bewoners?

Omdat de mieren wat terug doen: ze beschermen de boom tegen planteneters. Zodra een ander soort insect aan de acacia begint te knagen komen de mieren tevoorschijn, uit hun hoornhuisjes. Ze steken en bijten de aanvallers net zolang ze de boom met rust laten. De mieren zijn voor niemand bang. Grote dieren prikken de mieren in hun tong, met gevaar voor eigen leven.

De mieren zijn ook ijverige tuiniers. Als ze een jong boompje vinden bij hun acacia, hakken ze die omver. Slingerplanten knippen ze direct doormidden.

Het mierenlegertje werkt zo goed, dat de acacia zichzelf niet meer met gif beschermt. Zonder mieren kan de acacia niet meer leven. En zonder acacia zijn de mieren nergens thuis.