Het EK 2016 als begin van een nieuw tijdperk 

Het EK in Frankrijk zal het begin van een nieuw tijdperk in het Europese voetbal markeren. Verdedigend kampioen Spanje zal met een heel ander elftal voor de dag komen dan waarmee het in 2008 en 2012 domineerde en de titel veroverde, gastland Frankrijk treedt met een nieuwe, frisse ploeg aan, wereldkampioen Duitsland probeert het succes van het WK uit te bouwen, België is eindelijk klaar voor het grote werk en outsider Italië is aan een revival bezig. Nederland is de grote afwezige. Het leerproces van Oranje vindt thuis plaats, televisie kijkend op de bank. Op 10 juni spelen Frankrijk en Roemenië het openingsduel in Stade de France waar op 10 juli ook de finale wordt gespeeld.

Het renoveren van een succesvolle selectie is doorgaans een lastig proces. Bondscoaches vallen graag terug op ervaren voetballers, die op de cruciale momenten weten wat er moet gebeuren. Het Spanje van Vicente Del Bosque verviel op het WK van 2014 in Brazilië echter in een veelgemaakte fout. Het was één toernooi te veel voor een generatie supervoetballers, die het landenvoetbal vier jaar achtereen had gedomineerd. Een verjongd Nederlands elftal zette de wereldkampioen in Salvador de Bahia met 5-1 te kijk. Spanje werd op pijnlijke wijze onttroond en verdween door de achterdeur.

Het was een chique gebaar van de Spaanse voetbalbond dat Del Bosque ondanks het demasqué mocht aanblijven om tijdens de EK-kwalificatiereeks aan een nieuwe formatie te bouwen. Nieuwe spelers als David De Gea, Juan Bernat, David Carvajal, Isco en Álvaro Morata worden langzaam in de ploeg gepast naast oude waarden als Gerard Piqúe, Sergio Ramos en Andrés Iniesta. Deze mix van jong en oud ging op 31 maart van dit jaar nog onderuit in oefenduel met Nederland (2-0) in Amsterdam, maar plaatste zich als groepswinnaar voor het EK. Zonder enige glans, maar daar maalt in Spanje niemand om. In groep D met Tsjechië, Kroatië en Turkije ligt een volgende ronde al in het verschiet. Naast de nummers 1 en 2 in de zes poules gaan ook de vier beste nummers 3 door naar de achtste finales.

Plaatsing voor het EK was een eerste cruciale stap voor landen die blijvend mee willen doen om de hoofdprijzen. Geen van de toplanden swingde tijdens de kwalificatiereeks. Frankrijk is als gastland automatisch geplaatst en kon zich zo redelijk serieus voorbereiden. Grootste probleem voor de Fransen is het conflict tussen de internationals Karim Benzema en Mathieu Valbuena waardoor de spits van Real Madrid op zijn 28ste, in de kracht van zijn leven, het toernooi waarschijnlijk moet missen. Bondscoach Didier Deschamps zal noodgedwongen eerder dan gewild jongere spitsen als Antoine Griezmann en Anthony Martial belangrijk moeten maken. Frankrijk begint in groep A met als tegenstanders Zwitserland, Albanië en Roemenië als de grote favoriet.

Duitsland heeft na de gewonnen WK-finale in Rio de Janeiro nog maar slechts bij vlagen gesprankeld. Bondscoach Joachim Löw zal zijn formatie grotendeels in tact houden en daar waar het nodig is talenten in passen. Duitsland komt in de interessante groep C terecht met Polen, Oekraïne en Noord-Ierland.

De Belgen en de Italianen zijn er beiden op gebrand tijdens het EK in Frankrijk minimaal de eindfase van het toernooi te halen. De twee landen treffen elkaar in de zware groep E al direct en ontmoeten daarin verder Zweden en Ierland.

Het EK is voor het eerst uitgebreid naar 24 deelnemers, die in tien verschillende stadions spelen. De groepsfase zal daardoor voor veel landen vooral een leerproces zijn op het hoogste podium, maar voor toplanden als Spanje, Frankrijk, Duitsland, België en Italië is het waarschijnlijk nog maar de warming-up van een toernooi waar oude sterren plaatsmaken voor nieuwe talenten. De oudjes van Oranje is een waardig afscheid niet gegund, de jonkies lopen een belangrijk ervaring mis.