Nieuw Thialf: niet platgebrand, wel anders

IJstempel Thialf wordt dit jaar ingrijpend verbouwd. Toch gaan de wedstrijden gewoon door. „Dit is niet het meest comfortabel.”

De buitenkant en de ijsvloer van Thialf zijn vernieuwd. Na het schaatsseizoen begint de tweede fase van de verbouwing; de binnenkant. Foto Remko de Waal/ANP Foto Remko de Waal

Tien verschillende schaatsers of coaches, tien verschillende verhalen over het ijs van ‘zijn’ Thialf. Maar klachten, nee, die heeft ijsmeester Beert Boomsma tijdens de laatste trainingen niet gehoord. „Iedereen is in grote lijnen tevreden. Ik spreek net de Canadezen, volgens hen is ons ijs beter dan vorige week in Inzell en sneller ook dan vorig jaar bij de WK afstanden hier. Maar dat is training. Ik heb liever snelle tijden in de wedstrijd.”

In de stofwolken van een ingrijpende ‘vernieuwbouw’ is het ijspaleis in Heerenveen vanaf vandaag drie dagen lang decor voor de vierde wereldbekerwedstrijd van dit seizoen. Zoals er later deze winter nog drie grote evenementen op het programma staan: de NK afstanden (27-29 december), NK allround en sprint (22-24 januari) en de wereldbekerfinale (11-13 maart). Pas daarna wordt de bouw voltooid.

„Het zijn niet de meest comfortabele omstandigheden voor de schaatsers”, geeft Boomsma grif toe. „Maar iedereen wist van tevoren waar hij aan toe zou zijn. Het is nog niet helemaal klaar, dat moet volgend jaar het geval zijn. Dan hebben we in Heerenveen weer een topijsbaan waar we twintig jaar mee vooruit kunnen.”

Slootwater en bergop schaatsen

Kom bij de ervaren ijsmeester, in dienst bij Thialf sinds 2001, niet aan met verhalen over bouwstof. Daarover werd bij de vorige grote verbouwing van Thialf in 2001 luid geklaagd. „De schaatsers reden toen hun schaatsen snel stomp. Maar niet door bouwstof. Dat kwam doordat er veel vervuiling zat in het slootwater waarmee we toen ijs maakten.”

En de bekentenis van Thialf-directeur Eelco Derks bij de tijdelijke heropening in november dat de oude ijsvloer maar liefst zes centimeter scheef liep? „Het was geen goede vloer, de leidingen liepen niet recht in het beton. Maar zes centimeter is onzin. Dan zou je bergop schaatsen.”

Natuurlijk was Thialf, in 1986 met Berlijn de eerste overdekte 400 meter ijsbaan ter wereld, al lang toe aan vernieuwing. Vooral via het poreuze dak ‘lekte’ jaarlijks voor 1,2 miljoen euro aan energie weg. Schaatsers vonden de hal koud en donker. „Platbranden”, adviseerde Ireen Wüst vier jaar geleden al. Zelfs Sven Kramer, kind van Thialf, was ontevreden.

Nieuw ijs, en nu records?

Plannen voor een compleet nieuwe ijstempel naar het voorbeeld van Astana of Kolomna bleken financieel onhaalbaar. Tot de provincie Friesland vorig jaar vijftig miljoen euro beschikbaar stelde voor ‘vernieuwbouw’. Het Icedome in Almere bleek een luchtkasteel, het Transportium in Zoetermeer wacht nog op financiering. Maar in Heerenveen is de toekomst al begonnen, meteen na de WK afstanden in februari waar Thialf nog één keer als vanouds uit z’n voegen barstte bij prachtige recordraces.

Vraag ijsmeester Boomsma niet of er de komende dagen direct records zullen sneuvelen. „Daar zeg ik nooit iets over.” Maar de schaatsers zijn in vorm, dit jaar sneuvelden in Calgary, Salt Lake City en Inzell al volop wereld-, en baanrecords. En de geheel vernieuwde ijsvloer van Thialf is er klaar voor. „Alles is anders. Het ijs voelt anders. De baan lijkt breder omdat we de boarding van de binnenbaan wit hebben geverfd. Maar dat is optisch bedrog.” Van binnen oogt verder vooral veel hetzelfde, van buiten onderging de hal al een metamorfose. „Er is een nieuwe hal omheen gebouwd. Het is binnen daardoor ook stiller. Maar pas na dit seizoen, in fase twee, breken we van de binnenkant uit naar de nieuwe buitenkant. Dat wordt de ingrijpendste verandering.”

Geen overvolle tribunes

Maar eerst deze winter nog vier topwedstrijden, onmisbaar voor de exploitatie van Thialf. Schaatsbond KNSB verwacht geen overvolle tribunes, met vrijdag tussen twee- en drieduizend en in het weekeinde tussen de drie- en vijfduizend bezoekers. Altijd nog een veelvoud van de paar honderd fans in Enschede, waarnaar de KNSB begin november uitweek voor de seizoensopening omdat in Thialf nog druk gebouwd werd.