Dit is een artikel uit het NRC-archief De artikelen in het archief zijn met behulp van geautomatiseerde technieken voorzien van metadata die de inhoud beschrijven. De resultaten van deze technieken zijn niet altijd correct, we werken aan verbetering. Meer informatie.
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Milieu en natuur

Huiveren op bedevaart

Aan een ‘wild en nutteloos stuk’ noordwestkust van Engeland, tussen de rivieren Wyre en Lune, liggen twee oude landhuizen, levensgevaarlijk verbonden via een goeddeels weggespoelde dijk. In de jaren zeventig wordt één daarvan jaarlijks met Pasen gehuurd door een katholieke Londense familie. Met een pater gaan ze op bedevaart naar een put waarvan het helende water hun oudste zoon Hanny van zijn stomheid zal genezen, zo weet moeder ieder jaar zeker. Het gebied heet de Loney en is een creatie van Andrew Michael Hurley (1975), die in deze debuutroman een unheimlich landschap schiep. Hoofdpersoon is Tonto, de jongste zoon van het gezin. De Loney is Tonto’s relaas over de soms angstaanjagende tegenstrijdigheden die hij bij de bedevaarten zag in mens en natuur. Het bevat nogal wat gothic horror, maar het gaat ook over geloof, opgroeien, familie en broederliefde.

Puttend uit zijn jeugd als misdienaar roept Hurley zowel weerzin tegen drammerig geloof op als compassie met de fragiliteit ervan. Andere tegenstrijdigheden zijn de rites van het Paasverhaal tegenover de heidense rites van de schaarse bewoners in de buurt, een sadistische pater tegenover een humanistische, de stad versus het platteland en de helende en vernietigende krachten die zich in de natuur manifesteren.

In het gebied houden getijden en zeemist het landschap in constante flux en tegelijkertijd wordt tijd er als stroop. Hurley roept een sfeer op van het bovennatuurlijke, bijna zonder dat het bovennatuurlijke zich voordoet. Vooral de scène waarin een pater ineens noodlottig van zijn geloof valt, is memorabel. Het geheel is dat ook: deels existentiële horror-thriller, deels roman, deels een zowel harde als liefdevolle blik op het katholicisme. De Loney is traag, subtiel, onmogelijk te classificeren en beslist een bijzondere ervaring.