Geen moratorium op onderzoek naar genbaby’s

Het wijzigen van het DNA van mensenembryo’s komt technisch binnen bereik. En de tests mogen doorgaan.

Designerbaby’s zijn uiteindelijk welkom, maar voorlopig is het „onverantwoordelijk” om ze geboren te laten worden. Er is meer onderzoek nodig „naar goede en veilige methoden” om heel gericht blijvende erfelijke veranderingen aan te brengen in embryo’s. En als die kinderen dan komen moeten er „duidelijke regels en goed toezicht” zijn.

Dat zijn de conclusies van een internationaal congres, vorige week in Washington, over gerichte genetische veranderingen aan mensen.

De uitkomst had ook een oproep kunnen zijn om voorlopig al het onderzoek naar genetische veranderingen aan embryo’s stop te zetten. De roep om zo’n moratorium klonk afgelopen zomer, toen Chinese onderzoekers een artikel publiceerden over pogingen om de genetische ziekte thalassemie in embryo’s te corrigeren.

Ethici, juristen en onderzoekers uit twintig landen bespraken met elkaar in Washington het recente onderzoek. In Nature stond donderdag een kort verslag, waarin vooral de cultuurverschillen tussen landen naar voren kwamen.

In Westerse landen gaat het in een discussie over embryo-onderzoek al snel over de vraag of, en wanneer embryo’s als ‘mens’ zijn te beschouwen, en of ze ook mensenrechten hebben. Ze mogen dan niet zomaar worden vernietigd – na een experiment bijvoorbeeld. Nature citeert de Chinese bio-ethicus Renzong Qui die zegt dat het mens-zijn van een embryo in China geen rol speelt, omdat volgens Confucius een foetus pas na de geboorte een mens is. Niettemin is er in China een richtlijn (geen wet) van kracht die verbiedt om genetisch veranderde embryo’s in de baarmoeder van een vrouw te plaatsen, om een zwangerschap te laten ontstaan.

De Israëlische regering zal genetisch veranderen van embryo’s waarschijnlijk toestaan, zei de Israëlische klinisch geneticus Ephrat Levy-Lahad volgens Nature. Zij is adviseur van de regering op het gebied van erfelijke ziekten. Israël stimuleert het screenen van ivf-embryo’s op erfelijke ziekten.

Genetische verandering van embryo’s waarbij ook de nakomelingen de nieuwe eigenschap behouden, is in vrijwel alle West-Europese landen wettelijk verboden. Maar in veel andere landen is er rond die zogenaamde kiembaangentherapie geen wetgeving, of zijn er richtlijnen voor onderzoekers die tot voorzichtigheid manen.

De Chinese publicatie van deze zomer liet zien hoe krachtig de nieuwe genetische techniek (CRISPR-Cas) is, waarmee veel makkelijker ziekmakende of anderszins hinderlijke genen uitgeschakeld kunnen worden, of vervangen kunnen worden door genen met gewenste eigenschappen.