Column

De grafsteen is nog altijd stuk

Zes weken geleden schreef ik over de vernieling van een kindergraf in Susteren bij Sittard. Vier jongetjes tussen de negen en twaalf jaar trokken op een zaterdagmiddag, met een sigaret in hun mond, door het dorp en hingen rond bij het kerkhof naast de basiliek. Die avond bleek dat de grafsteen van Bram Opgenoord – op negenjarige leeftijd overleden in 2000 – was gebroken.

De politie in Echt sloeg stoere taal uit op Facebook. „Als wij erachter komen dat je erbij was en bij je aan de deur staan kun je erop rekenen dat we nog niet klaar met je zijn.”

Het optreden deed Hans Opgenoord, vader van Bram, denken aan zijn jeugd. „Ik ben wel eens gevorderd op het bureau”, zei hij.

Liever dan dat de jongens door de politie werden gestraft, zou hij ze willen spreken. Dat liet hij de politie en de ouders van de jongens weten. Een jongen van twaalf is inmiddels verhoord. Hij heeft bekend dat hij het graf samen met een jongen van negen vernielde. De twee anderen waren meelopers.

Hans en zijn vrouw Marianne hadden de jongen van negen op de avond van de vernieling aangesproken. Hij hing rond bij het kerkhof en zei: „Wij weten nergens van.” Zijn moeder had beduusd gereageerd toen ze ervan hoorde. Zij heeft nu een advocaat ingeschakeld. Die wil niets zeggen. En als de politie een afspraak met de jongen probeert te maken, zegt de advocaat: „We moeten eerst kijken of dat in de agenda van de jongen past. Of het uitkomt met school en met sport. En of zijn moeder wel kan, en ikzelf.”

De advocaat brengt zijn kindercliënt de kunst van het traineren bij. Als er nog niet eens een afspraak tussen de jongen en de politie kan worden gemaakt, ligt een gesprek tussen de jongen en Hans en Marianne ver achter de horizon.

„De politie laat de zaak doodbloeden”, zegt Hans. De jongen komt uit een gebroken gezin, zegt de politie. Hij is arm, hij heeft een geestelijke beperking. Is vandalisme daarmee gerechtvaardigd? „Hoe asocialer je je gedraagt, hoe meer aandacht je krijgt”, concludeert Hans somber. „Dit is omgekeerde klassejustitie.”

Volgende week komt hun oudste zoon Max voor de kerstdagen terug uit Boston, waar hij aan het MIT studeert. De grafsteen is nog altijd niet gerepareerd, want zolang er formeel geen daders zijn, keert de verzekering geen schadevergoeding uit.