Vroeger was het altíjd druk bij de moskee

De oudste moskee van Nederland vierde woensdag haar 60ste verjaardag. De hele buurt kwam. „Ik ken geen moslims, ik vind het spannend.”

Buurtbewoners en moskeegangers waren woensdag in de Mobarakmoskee in Den Haag uitgenodigd voor een bijeenkomst met aansluitend een diner. De moskee vierde zijn zestigjarig bestaan. Foto David van Dam

Voor de Mobarak-moskee is het druk. Links van de voordeur staat een groep jonge mannen met kufi’s op hun hoofd, rechts een aantal oude Haagse dametjes die fluisteren over de „leuke mutsjes” die de jongens aan de overkant dragen – het is de traditionele hoofdbedekking die door Ahmadiyya-moslims gedragen wordt.

Ze zijn gekomen voor het feest. Deze avond viert de Mobarak-moskee, de allereerste moskee van Nederland, haar zestigste verjaardag. De hele buurt is uitgenodigd om te komen luisteren naar Koranverzen en speeches.

En de hele buurt ís gekomen. Het is dringen voor de voordeur van de moskee, waar het uittrekken van de schoenen voor enige verwarring zorgt. Vrouwen maken zich zorgen over koude voeten, mannen over dure schoenen.

Een man met een beige regenjas neemt zijn suède loafers onder zijn arm mee naar binnen. „Anders zal je zien dat ze straks weg zijn.”

Toen de Mobarak-moskee in 1955 gebouwd werd, was van boze buurtprotesten, zoals die de laatste jaren vaak voorkomen bij de bouw van moskeeën, geen sprake. Volgens Hibatunnoer Verhagen (74), voorzitter van de Ahmadiyya-gemeenschap die de moskee bestuurt, stonden er alleen wat kritische artikelen in christelijke tijdschriften. „De buurt reageerde over het algemeen heel positief en nieuwsgierig op de komst van deze moskee.”

Buurtbewoners kwamen in groten getale af op de opening en op lezingen die in de moskee gehouden werden. „We hoefden maar een aankondiging te plaatsen in de lokale krant en de moskee zat tjokvol.”

Rijen bussen

Onder moslims was de moskee bijzonder populair in de begintijd. Niet vreemd: het was een tijdlang de enige. Verhagen herinnert zich rijen bussen langs de Oostduinlaan tijdens het Suikerfeest. „We moesten zelfs tenten opzetten in de tuin om iedereen onderdak te kunnen bieden.”

Dat is de laatste jaren anders. Buurtbewoners – de Mobarak-moskee staat aan de rand van de Haagse wijk Benoordenhout – komen bijna nooit meer naar de evenementen die de moskee organiseert. Medewerkers versturen uitnodigingen voor open dagen en hangen posters door de stad. Maar ook dan komt er bijna niemand.

Een buurtbewoonster zegt dat ze al tien jaar in het Benoordenhout woont „maar nooit heeft geweten dat de moskee bestond”. Vanavond is ze uit nieuwsgierigheid gekomen. „Het klinkt gek, maar ik ken eigenlijk geen enkele moslim. Ik vind het reuzespannend.”

Volgens Abdoul van den Velden (71), vicevoorzitter van de Ahmadiyya-gemeenschap en net als Verhagen een bekeerling, heeft de terugloop van bezoekers alles te maken met het negatieve beeld dat de laatste jaren van de islam ontstaan is. De godsdienst wordt vaak geassocieerd met terreur en geweld, zegt hij, en dat zorgt ervoor dat buurtbewoners doorgaans liever thuisblijven.

In 1955 was dat nog niet aan de orde. „De islam was toen een nieuwe, exotische religie. Mensen waren geïnteresseerd, hadden geen vooroordelen.” De eerste steen werd gelegd door een Pakistaanse rechter van het Internationaal Gerechtshof. De eerste imam kwam uit Sumatra.

De vrouw die al tien jaar in het Benoordenhout woont, herkent dit beeld. „Toen ik aan mijn buren vertelde dat ik naar deze avond ging, reageerden ze geschrokken. De islam vinden ze hartstikke eng. En ik moet eerlijk zeggen dat ik zelf ook wel eens slecht over de islam denk. Ik weet er gewoon zo weinig van. En wat ik weet, is negatief.”

Koranverzen

Ook onder moslims is de moskee de afgelopen jaren veel minder populair geworden. Inmiddels zijn er een stuk of vijfhonderd moskeeën in Nederland en hoeven moslims niet meer van heinde en verre te komen om in de Mobarak-moskee de feestdagen te vieren. Bovendien gaan moslims doorgaans liever naar shi’itische of sunnitische moskeeën, en niet naar moskeeën van de kleine Ahmadiyya-gemeenschap.

De grote groepen buurtbewoners die vandaag op de viering van het jubileum zijn afgekomen, zijn dan ook meer dan welkom. Uit kasten worden extra stoelen tevoorschijn gehaald om alle bezoekers, mannen en vrouwen gemengd, een plekje te kunnen geven.

Terwijl de imam begint met het reciteren van Koranverzen valt een buurtbewoonster in slaap, haar hoofd op haar wandelstok geleund. Achterin beginnen mannen te bidden, buurtbewoners kijken geïnteresseerd toe. „Deze moskee is van ons allemaal”, zegt de imam. Vanavond in ieder geval wel.