Nederland actiever bij bestrijden terreur in Afrika 

Special forces leren militairen in Senegal en Burkina Faso contraterreurtechnieken. Wist de Tweede Kamer dat?

Nederlandse militairen in Mali. Foto Evert-Jan Daniels / ANP

Amsterdam.

Tientallen Nederlandse mariniers en commando’s leiden jaarlijks twee maanden per jaar Afrikaanse militairen op in contra-terroristische tactieken. De Nederlandse special forces trainen sinds 2012 op diverse plekken in West-Afrika ongeveer honderd militairen uit Senegal en Burkina Faso. Eerder, in 2008, trainden ze al Malinese strijdkrachten in contraterreur.

Dit blijkt uit het jubileumboek Over Grenzen, Het Korps Mariniers na de val van de Muur – 1989-2015 dat vandaag is gepubliceerd. Daarmee is de betrokkenheid van Nederlandse special forces bij trainingen in contra-terreur in West-Afrika groter dan tot nu toe bekend is. De SP vindt dat Defensie de Tweede Kamer hierover beter moet inlichten.

Het boek is geschreven door medewerkers van het Nederlands Instituut voor Militaire Historie, een onderzoeksinstituut binnen de krijgsmacht. Ze spreken van „een vaste relatie met partnereenheden uit respectievelijk Senegal en Burkina Faso”. Senegal vreest de groeiende invloed van moslimextremisme.

Al in 2011 werd bekend, na onthullingen in het Algemeen Dagblad, dat Nederlandse militairen oefenden met Afrikaanse militairen (oefening Flintlock). In antwoorden op Kamervragen bagatelliseerde toenmalig minister Hillen (Defensie, CDA) het belang ervan voor terreurbestrijding. Strijd tegen terrorisme „is een positief aspect van de training, maar niet het hoofddoel”, schreef hij in 2011. De oefening bood Nederlandse mariniers en commando’s vooral „de unieke mogelijkheid” om „onder klimatologisch en geografisch uitdagende omstandigheden in Afrika te trainen”.

Hillen had de training niet aan de Kamer gemeld, omdat het om oefeningen in een afgeschermde omgeving ging, niet om gevechtshandelingen. Zijn opvolger, Hennis Plasschaert (VVD), hield die lijn vast, al berichtte het departement wel enkele keren over trainingen met bijvoorbeeld Senegalese militairen.

Uit het jubileumboek blijkt dat de samenwerking van de Nederlandse special forces een verdergaand, structureel karakter heeft. Sinds 2012 zijn er trainingen van pakweg vijftig mariniers en commando’s gedurende twee maanden met militairen van partnerlanden Senegal en Burkina Faso. Ze maken deel uit van de wereldwijde strijd van de VS tegen het terrorisme (Enduring Freedom). In 2013 was Saoedi-Arabië waarnemer bij de oefeningen in West-Afrika.

Uit verslagen van de cursussen die Defensie online heeft gezet, blijkt dat het wel degelijk gaat om het bijbrengen van contraterreurtactieken: het bestormen van vijandelijke eenheden en gebouwen (raids).

In Senegal is de situatie momenteel gespannen. Juist daar worden komende februari weer oefeningen gehouden. Onlangs zijn er vijf mensen opgepakt, verdacht van banden met extremistische islamitische organisaties.