Eskimo’s en bosnegers verdwijnen

'Negerbediende'op dit portret wordt 'zwarte bediende'.

Eskimo, hottentot, kaffer, bosneger, mongooltje, indiaan, moor: het zijn benamingen die over een tijdje niet meer zullen voorkomen in de aanduidingen in Nederlandse musea. Het Museum voor Wereldculturen (Tropenmuseum, Volkenkunde in Leiden en het Afrika Museum) stelt een handleiding op welke benamingen en omschrijvingen beter niet meer gebruikt zouden moeten worden. Het gaat om benamingen die verouderd zijn of als belediging kunnen worden opgevat.

Het Rijksmuseum in Amsterdam heeft sinds enkele jaren zelf een werkgroep die alle benamingen afloopt. Naambordjes op zaal worden zo nodig aangepast, maar het gaat voor het overgrote deel om beschrijvingen in de digitale collectie. Zeker omdat deze wereldwijd beschikbaar is, kwamen er ook uit het buitenland veel vragen over benamingen die vaak stammen uit de koloniale tijd.

Overigens gaat het ook om omschrijvingen. Zo staat bij het werk Het Bad van Batsheba van Cornelis van Haarlem (1594) nu nog in de omschrijving: ‘doordat een van Bathseba’s diensters een zwarte vrouw is, krijgt dit licht erotische schilderij een exotisch tintje’. „Dat kan dus niet meer”, zegt een woordvoerder, „want dat geldt alleen voor een witte man.” Een deadline heeft het Rijksmuseum niet: „We willen het heel zorgvuldig doen en over sommige dingen is ook nog discussie.”