Recht & Onrecht

De Politiecolumn: Vluchtelingenopvang is meer dan alleen veiligheid

Elke dag verschijnen er berichten in de media over problemen bij de opvang van asielzoekers. De politie heeft de handen vol aan incidentmeldingen. Conflicten tussen groepen vluchtelingen. Klachten over gebrek aan privacy, problemen bij het verlenen van medische zorg. Onvoldoende woonruimte voor statushouders. De angst voor IS infiltranten. Politici die de grenzen willen sluiten. Ik erger me enorm aan de polariserende, haat en angst zaaiende statements vanuit  partijen zoals de PVV.

Het roep een beeld op van verwarring en verontrusting. Een beeld wat naar mijn mening wat nuance behoeft. Vluchtelingenwerk Nederland biedt heldere ‘facts en figures’ op www.vluchtelingenwerk.nl  over de aantallen en de afkomst van vluchtelingen.

Het is belangrijk om na binnenkomst van de vluchtelingen snel en adequaat inzicht te verkrijgen over de status van de vluchteling. Het vaststellen van de identiteit  vindt plaats in zogenaamde identificatiestraten. Er zijn 7 centra door het hele land bij de politie ingericht die hiervoor zorgen. Vingerafdrukken, etniciteit, een eerste scan van de achtergrond etc. De digitale data worden opgeslagen en de vluchtelingen, asielzoekers komen in de noodopvang in afwachting van het verkrijgen van een status. Mensen die geen  status krijgen worden teruggestuurd naar het land van herkomst. Het scheiden van de ‘bokken en de schapen’.

Er zijn tot en met oktober van dit jaar ruim 33.000 mensen Nederland binnengekomen met een asielaanvraag. Waarvan ruim 15000 Syriërs, bijna 7000 Eritreeërs en ruim 11.000 mensen die zich herenigen met een familielid na een asielvergunning. Het centraal orgaan opvang asielzoekers streeft ernaar zo snel mogelijk na het verkrijgen van de verblijfstatus, statushouders te verhuizen. Er wordt op dit moment gezocht naar plekken voor 16000 statushouders.

Dat zoeken en plaatsen duurt gemiddeld een half jaar. Dit levert grote druk op. Statushouders en niet-statushouders zitten door elkaar.  Integratie en inburgering wordt daardoor vertraagd. Medio oktober schrijft het COA, in een persbericht, binnen 6 weken met spoed 10000 statushouders te willen verhuizen van  asielzoekerscentra naar plekken voor tijdelijk verblijf.

Premier Rutte en staatssecretaris Dijkhoff melden dat een ‘gemeentelijk zelfzorgarrangement’ de oplossing is van het kabinet om de doorstroom van asielzoekers snel op gang te brengen. Een opdracht van het Rijk aan de gemeenten.

Inmiddels zijn de zes weken ruim gepasseerd en de gemeenten worstelen nog steeds met het vinden van geschikte tijdelijke plekken.

Snelheid van handelen is belangrijk. De grootschalige (nood)opvang en het gesleep met bussen vol asielzoekers legt een enorm beslag op de capaciteit van politiediensten en vertraagt bovendien een adequate integratie. Hier manifesteert zich de kloof tussen overheid en de burgers en ondernemers. Op nationaal niveau kost het grote moeite ruimte te bieden aan de gemeenten voor het vinden van passende kleinschalige lokale opvang met maximale mogelijkheden voor integratie.

Er zijn bijna 400 gemeenten in Nederland. Om 16000 statushouders een plek te bieden zou het toereikend zijn wanneer elke gemeente gemiddeld 40 statushouders opneemt. Als je daarbij in ogenschouw neemt dat bij organisaties als Vluchtelingenwerk Nederland zich ruim 47000 vrijwilligers hebben aangemeld omdat ze “iets’ willen doen voor vluchtelingen, lijkt de integratie opgave  heel wat dragelijker. Als je daarnaast kijkt welke mogelijkheden voor opvang en zelfs werkgelegenheid en onderwijs mede tot stand kunnen komen door inzet van lokale ondernemers, dan kan het niet anders dan dat de lokale overheid allianties moet sluiten. Overheidsparticipatie en burgerparticipatie.

Er zijn inmiddels verschillende mogelijkheden die op de ‘markt ‘ worden aangeboden om tijdelijke, duurzame huisvesting  te realiseren. De wijken en buurten kunnen met  vrijwilligers naast professionals een rol spelen bij de versnelde integratie. Een soort buurtadoptieplan voor 1 of 2 gezinnen. Een romantische gedachte; zeker, maar wel een die aansluit bij de sociale infrastructuur die ons land kent. Ook met een economisch perspectief die op termijn minder kosten met zich meebrengt op het gebied van Veiligheid, Gezondheid, Onderwijs en Zorg. Veiligheid ontstaat door vertrouwen en niet door angst. Ik leef graag in vertrouwen.

 

Lex Mellink is sociaal architect, gespecialiseerd in veiligheid en oud-leidinggevende in de politiewereld. De Politiecolumn verschijnt wekelijks en wordt afwisselend geschreven door politiedeskundigen.

 

 

 

Blogger

Lex Mellink

Lex Mellink werkte bijna 30 jaar bij de politie, onder meer als politiechef in Utrecht. Als directeur op de Politieacademie was hij betrokken bij het nieuwe politieonderwijs. Mellink studeerde onder andere aan de Nederlandse School voor Openbaar Bestuur. Mellink werkt nu als sociaal architect aan veiligheidsvraagstukken. Daarnaast is hij onder meer lid van de Raad voor de Journalistiek.